Trong bối cảnh tình hình thế giới, khu vực có nhiều biến động nhanh chóng, phức tạp, đặc biệt là ảnh hưởng nặng nề của đại dịch COVID-19, những đứt gãy chuỗi cung ứng toàn cầu và áp lực cạnh tranh ngày càng lớn, Bắc Ninh vẫn giữ vững được đà tăng trưởng, ổn định kinh tế-xã hội và khẳng định vị thế của một trung tâm công nghiệp năng động của cả nước.

Nhiệm kỳ 2020-2025 đánh dấu một giai đoạn phát triển đặc biệt quan trọng, mang tính bản lề của tỉnh Bắc Ninh trong tiến trình hội nhập và bứt phá.

Đáng chú ý, nhiệm kỳ này còn chứng kiến những thay đổi lớn về tổ chức hành chính, nhất là việc sắp xếp đơn vị hành chính, tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước. Trên nền tảng hợp lực của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân hai tỉnh Bắc Ninh và Bắc Giang (trước sáp nhập), tinh thần đoàn kết, chủ động, sáng tạo tiếp tục được phát huy mạnh mẽ.

Với phương châm hành động linh hoạt, quyết liệt, Bắc Ninh không chỉ vượt qua khó khăn mà còn tận dụng tốt cơ hội từ xu hướng dịch chuyển đầu tư toàn cầu, chuyển đổi số và cách mạng công nghiệp 4.0. Những thành tựu đạt được trong nhiệm kỳ không chỉ phản ánh quy mô tăng trưởng mà còn thể hiện rõ sự chuyển biến về chất lượng, hiệu quả và tính bền vững của nền kinh tế.

Kinh tế tăng trưởng ấn tượng

Trong 5 năm qua, kinh tế Bắc Ninh duy trì tốc độ tăng trưởng cao, ổn định và liên tục nằm trong nhóm dẫn đầu cả nước. GRDP bình quân giai đoạn 2021-2025 ước đạt 8,98%/năm - một con số ấn tượng trong bối cảnh nhiều địa phương gặp khó khăn sau đại dịch.

Quy mô nền kinh tế không ngừng mở rộng, với tổng GRDP đạt trên 522.000 tỷ đồng, đứng thứ 5 cả nước và thứ 3 khu vực Đồng bằng sông Hồng. GRDP bình quân đầu người đạt khoảng 5.800 USD, cao hơn mức trung bình quốc gia, phản ánh rõ sự nâng cao về mức sống của người dân.

Đặc biệt, năm 2025, tăng trưởng GRDP đạt khoảng 10,27%, đưa Bắc Ninh vào nhóm các tỉnh, thành phố đạt mức tăng trưởng hai con số - minh chứng rõ nét cho khả năng phục hồi mạnh mẽ và nội lực kinh tế vững chắc.

Thu nhập bình quân đầu người đạt khoảng 69,2 triệu đồng/năm, tăng gần 1,3 lần so với đầu nhiệm kỳ. Đây không chỉ là con số về kinh tế mà còn là minh chứng cho hiệu quả của các chính sách phát triển toàn diện, hướng tới người dân.

Chất lượng tăng trưởng cũng có chuyển biến rõ nét. Năng suất lao động tăng bình quân 9,15%/năm - cho thấy nền kinh tế đang chuyển dần từ tăng trưởng theo chiều rộng sang chiều sâu, dựa trên hiệu quả và đổi mới sáng tạo.

Một trong những địa phương dẫn đầu cả nước về thu hút FDI

Trong nhiệm kỳ, Bắc Ninh đã thu hút hơn 25,1 tỷ USD vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), với hàng nghìn dự án được cấp phép và điều chỉnh tăng vốn. Đây là một trong những địa phương dẫn đầu cả nước về thu hút FDI.

Song song với đó, khu vực kinh tế trong nước cũng phát triển mạnh mẽ với hơn 733 dự án đầu tư và tổng vốn đăng ký trên 676.000 tỷ đồng. Số lượng doanh nghiệp thành lập mới đạt gần 28.600, cho thấy môi trường đầu tư kinh doanh ngày càng thông thoáng, hấp dẫn.

Kinh tế tư nhân, kinh tế tập thể và hợp tác xã được quan tâm hỗ trợ phát triển, góp phần đa dạng hóa các thành phần kinh tế và tăng cường nội lực cho nền kinh tế địa phương.

Công nghiệp đóng vai trò chủ đạo trong tăng trưởng

Công nghiệp tiếp tục là “xương sống” của nền kinh tế Bắc Ninh, đóng vai trò chủ đạo trong tăng trưởng và chuyển dịch cơ cấu kinh tế. Đến năm 2025, tỷ trọng công nghiệp-xây dựng chiếm hơn 71% cơ cấu kinh tế, khẳng định rõ nét định hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa.

Ngành công nghiệp chế biến, chế tạo chiếm hơn 70% toàn ngành, tập trung chủ yếu vào các lĩnh vực công nghệ cao như điện tử, linh kiện, thiết bị thông minh. Giá trị gia tăng ngành công nghiệp tăng bình quân 11%/năm, chỉ số sản xuất công nghiệp duy trì mức tăng trưởng hai con số.

Bắc Ninh cũng là một trong những địa phương đi đầu trong việc đón bắt làn sóng dịch chuyển đầu tư quốc tế, đặc biệt trong lĩnh vực bán dẫn - ngành công nghiệp chiến lược của tương lai. Việc chủ động xây dựng chính sách đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho ngành bán dẫn là bước đi mang tính đột phá, thể hiện tầm nhìn dài hạn của tỉnh.

Không chỉ thu hút đầu tư, Bắc Ninh còn chú trọng nâng cao chất lượng quản lý nhà nước trong lĩnh vực công nghiệp, đảm bảo phát triển theo hướng bền vững, thân thiện với môi trường.

Chú trọng đầu tư phát triển hạ tầng

Thu ngân sách nhà nước đạt kết quả tích cực, với tổng thu giai đoạn 2021-2025 đạt hơn 264.187 tỷ đồng, đứng thứ 6 cả nước. Riêng năm 2025, thu ngân sách đạt 59.084 tỷ đồng, tăng đáng kể so với đầu nhiệm kỳ và gấp 1,3 lần so với năm 2020.

Chi ngân sách được quản lý chặt chẽ, tiết kiệm, hiệu quả, đảm bảo cân đối cho các nhiệm vụ phát triển kinh tế-xã hội, quốc phòng-an ninh và an sinh xã hội.

Bắc Ninh đặc biệt chú trọng đầu tư phát triển hạ tầng. Hàng loạt công trình giao thông trọng điểm được triển khai, góp phần kết nối liên vùng và mở rộng không gian phát triển. Tỉnh quan tâm hoàn thiện quy hoạch hệ thống hạ tầng giao thông và tập trung tối đa nguồn lực đầu tư, nhiều công trình giao thông trọng điểm, chiến lược trên địa bàn tỉnh đã được khởi công, xây dựng, khánh thành đưa vào sử dụng như cầu Như Nguyệt (mở rộng); cầu Hà Bắc 2; cầu Kinh Dương Vương; cầu Hòa Sơn; cầu Nét; cầu Đồng Việt; cầu Kênh Vàng; cầu Á Lữ; đường Vành đai 4; Cảng Hàng không quốc tế Gia Bình và tuyến đường kết nối với Thủ đô Hà Nội; các nút giao thông và tuyến đường kết nối trọng điểm trên địa bàn…

Bên cạnh đó, tỉnh cũng tập trung phát triển hiệu quả hạ tầng công nghệ thông tin, hạ tầng viễn thông, hạ tầng số, xây dựng nền tảng công nghệ số, ứng dụng công nghệ số nhằm xây dựng chính quyền điện tử, kinh tế số, xã hội số.

Quốc phòng-an ninh ổn định

Quốc phòng-an ninh được củng cố vững chắc, giữ vững ổn định chính trị và trật tự an toàn xã hội. Lực lượng vũ trang được xây dựng chính quy, tinh nhuệ, sẵn sàng chiến đấu cao; thế trận quốc phòng toàn dân và an ninh nhân dân được tăng cường. Công tác quân sự địa phương được thực hiện nghiêm túc, hoàn thành 100% chỉ tiêu tuyển quân.

Công tác bảo đảm an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội đạt nhiều kết quả tích cực; các loại tội phạm được kiềm chế; không để xảy ra các điểm nóng phức tạp.

Tai nạn giao thông, cháy nổ giảm đáng kể. Các lực lượng chức năng duy trì tốt chế độ trực sẵn sàng chiến đấu, đảm bảo an toàn cho các sự kiện chính trị quan trọng.

Công tác đối ngoại và hợp tác quốc tế được mở rộng, góp phần nâng cao vị thế của tỉnh. Hoạt động ngoại giao kinh tế được đẩy mạnh, thu hút nguồn lực đầu tư, thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội.

Chất lượng cuộc sống người dân được nâng cao

Bắc Ninh luôn xác định phát triển văn hóa-xã hội là nền tảng cho phát triển bền vững. Trong nhiệm kỳ qua, các lĩnh vực văn hóa, giáo dục, y tế đều có những chuyển biến tích cực.

Giáo dục-đào tạo tiếp tục giữ vững vị thế tốp đầu cả nước. Tỉnh chú trọng đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục-đào tạo; đẩy mạnh đào tạo chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu nâng cao nguồn nhân lực và hội nhập. Tập trung thu hút nhiều trường đại học có uy tín thành lập cơ sở đào tạo trên địa bàn tỉnh như: Đại học Luật Hà Nội, Đại học Dược Hà Nội, Đại học Ngoại thương, Đại học Bách khoa Hà Nội, Đại học Y Hà Nội, Đại học Tài nguyên và Môi trường…; từng bước hình thành khu đô thị đại học, hướng tới mục tiêu xây dựng Bắc Ninh trở thành một trong những trung tâm đào tạo đại học, nghiên cứu và phát triển hàng đầu của cả nước, nền tảng của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.

Hệ thống y tế được củng cố, nâng cấp. Tỷ lệ giường bệnh đạt 36 giường/1 vạn dân, cao hơn mức trung bình cả nước. Việc triển khai bệnh án điện tử giúp nâng cao chất lượng dịch vụ y tế, giảm thời gian chờ đợi cho người dân.

Hoạt động văn hóa, thể thao, du lịch diễn ra sôi động, góp phần nâng cao đời sống tinh thần và quảng bá hình ảnh địa phương.

Hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao được tổ chức đa dạng, hiệu quả, đáp ứng nhu cầu thụ hưởng văn hóa, tinh thần của nhân dân; phục vụ kịp thời nhiệm vụ chính trị của tỉnh. Trong năm, đã có 16 di tích được xếp hạng cấp tỉnh, 5 di sản văn hóa được công nhận, ghi danh; chùa Vĩnh Nghiêm và chùa Bổ Đà thuộc Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử-Vĩnh Nghiêm-Côn Sơn, Kiếp Bạc được UNESCO công nhận di sản văn hóa thế giới; 4 di sản được đưa vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Tỉnh cũng triển khai và làm mới 4 tour du lịch miễn phí của tỉnh (Tour mẫu) năm 2025 chủ đề “Tinh hoa văn hóa Bắc Ninh - Sắc màu di sản." Cả năm toàn tỉnh ước đón 6,3 triệu lượt khách, vượt mục tiêu đề ra; tổng doanh thu từ các hoạt động du lịch đạt 5.500 tỷ đồng tăng 13% so với năm 2024 và bằng 105% kế hoạch năm 2025.

Công tác an sinh xã hội được thực hiện hiệu quả, đảm bảo mọi người dân đều được hưởng lợi từ thành quả phát triển. Các chính sách hỗ trợ người có công, người yếu thế được triển khai đầy đủ, kịp thời.

Đặc biệt, Bắc Ninh là một trong những địa phương hoàn thành xóa nhà tạm, nhà dột nát sớm nhất cả nước. Chương trình phát triển nhà ở xã hội đạt 100% kế hoạch, góp phần cải thiện điều kiện sống cho người dân.

Việc giải quyết việc làm, đào tạo nghề được quan tâm, góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và ổn định xã hội.

Khát vọng tăng trưởng hai con số trong giai đoạn 2025-2030

Bước sang nhiệm kỳ 2025-2030, tỉnh ủy Bắc Ninh triển khai các giải pháp để phát triển 3 trụ cột chiến lược là xây dựng Đảng và chính quyền trong sạch, liêm chính, kiến tạo; phát triển kinh tế tốc độ cao, xanh-sạch-bền vững; phát huy văn hóa, con người Bắc Ninh, tạo sức mạnh tổng hợp cho phát triển toàn diện. Trong đó, về kinh tế, đặt ra mục tiêu đạt tăng trưởng kinh tế “hai con số," từ 11% đến 12%/năm; kim ngạch xuất, nhập khẩu khoảng 1.090 tỷ USD cho cả giai đoạn 2026-2030; thu ngân sách phấn đấu đạt 375.700 tỷ đồng; chỉ số phát triển con người (HDI) mức 0,8 và tuổi thọ trung bình đạt 75,6 tuổi...

Để đạt mục tiêu trên, các giải pháp mà Đảng bộ, chính quyền, quân và dân tỉnh Bắc Ninh tập trung đột phá chủ yếu gồm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế gắn với chuyển đổi cơ cấu kinh tế thông qua lựa chọn và phát huy các động lực tăng trưởng mới, cùng với xác lập mô hình tăng trưởng mới dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và nguồn nhân lực chất lượng cao; đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa nền kinh tế trên nền tảng giữ vững ổn định kinh tế, bảo đảm các cân đối lớn.

Tỉnh Bắc Ninh sẽ tập trung hoàn thành điều chỉnh 2 quy hoạch quan trọng của tỉnh để mở ra những không gian phát triển mới, định hướng phát triển tỉnh với tầm nhìn chiến lược, dài hạn (đó là điều chỉnh Quy hoạch tỉnh Bắc Ninh thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, lập Quy hoạch chung đô thị tỉnh Bắc Ninh đến năm 2050).

Huy động và sử dụng có hiệu quả các nguồn lực cho đầu tư phát triển; thực hiện hiệu quả cơ cấu lại đầu tư công; tăng cường kỷ luật, kỷ cương, công khai, minh bạch; rà soát, xây dựng Kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 - 2030.

Bắc Ninh tập trung đầu tư các công trình, dự án trọng tâm, trọng điểm vào các lĩnh vực then chốt như giao thông, đô thị, công nghiệp, giáo dục, y tế… theo định hướng lớn của tỉnh đáp ứng tiêu chí đô thị loại 1 và trở thành thành phố trực thuộc Trung ương trước năm 2030, tạo sức lan tỏa, thúc đẩy liên kết vùng, tạo động lực tăng trưởng mới.

Tỉnh thực hiện cơ cấu lại các ngành sản xuất, lấy công nghiệp và dịch vụ để khai thác những điều kiện sẵn có, những tiềm năng, lợi thế để đưa Bắc Ninh trở thành trung tâm sản xuất công nghiệp, dịch vụ logistics của miền Bắc và cả nước. Tiếp tục cơ cấu lại sản xuất nông nghiệp theo chuỗi giá trị, dựa trên nền tảng khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số.

Tập trung thực hiện quyết liệt đột phá phát triển hệ thống kết cấu hạ tầng kinh tế-xã hội. Sớm hoàn thành các dự án hạ tầng trọng điểm về giao thông, hạ tầng số, hạ tầng giáo dục, y tế, văn hóa..., đẩy nhanh tiến độ triển khai Dự án Cảng hàng không quốc tế Gia Bình và tuyến đường kết nối với Thủ đô Hà Nội, đường Vành đai 4, đường tỉnh 293, cầu Kênh Vàng, cầu Hà Bắc 1, cầu Vân Hà...

Tập trung triển khai quyết liệt, hiệu quả những quyết sách quan trọng của Trung ương về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; hội nhập quốc tế trong tình hình mới; xây dựng, thi hành pháp luật; phát triển kinh tế tư nhân; kinh tế nhà nước; giáo dục và đào tạo; chăm sóc sức khỏe nhân dân và văn hóa.

Bên cạnh đó, tỉnh Bắc Ninh cũng tập trung thực hiện đồng bộ các giải pháp phát triển toàn diện văn hóa và con người Việt Nam. Xây dựng và phát triển nền văn hóa Bắc Ninh tiên tiến, đậm đà bản sắc Kinh Bắc. Bảo đảm an sinh xã hội với phương châm 3 "an" - “an ninh, an sinh, an toàn” và "không để ai bị bỏ lại phía sau."

Tập trung nâng cao chất lượng giáo dục-đào tạo ở tất cả các cấp học; không ngừng đổi mới công tác dân số phát triển; xây dựng hệ thống y tế công bằng, chất lượng, hiệu quả, bền vững. Giải pháp xuyên suốt của Tỉnh ủy Bắc Ninh là tập trung xây dựng Đảng, các cấp ủy đảng thật sự trong sạch, vững mạnh. Xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên, nhất là người đứng đầu đủ năng lực, ngang tầm nhiệm vụ. Đẩy mạnh học tập, làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh, thực hiện trách nhiệm nêu gương của cán bộ, đảng viên. Kiên quyết đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực trong toàn Đảng bộ và hệ thống hành chính nhà nước.

Những thành tựu đạt được trong nhiệm kỳ 2020-2025 là nền tảng vững chắc để Bắc Ninh bước vào giai đoạn phát triển mới với tâm thế tự tin, chủ động. Với tầm nhìn chiến lược, sự quyết tâm của cả hệ thống chính trị và sự đồng lòng của nhân dân, Bắc Ninh hoàn toàn có cơ sở để hiện thực hóa mục tiêu trở thành trung tâm công nghiệp, dịch vụ và đổi mới sáng tạo hàng đầu cả nước trong tương lai gần./.