Cao Bằng trải qua một giai đoạn đặc biệt với muôn vàn khó khăn, thách thức nhưng vẫn ghi dấu những bước tiến quan trọng, khẳng định bản lĩnh, trí tuệ và khát vọng vươn lên của một tỉnh miền núi, biên giới giàu truyền thống cách mạng.
Vượt khó khăn, đạt nhiều thành tích
Giai đoạn 2020-2025, trong bối cảnh dịch COVID-19, thiên tai khốc liệt, biến động kinh tế-chính trị toàn cầu và những hạn chế nội tại kéo dài của một tỉnh miền núi, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân các dân tộc trong tỉnh Cao Bằng đã phát huy bản lĩnh chính trị vững vàng, ý chí tự lực tự cường, đoàn kết, sáng tạo, kiên trì đổi mới, từng bước hiện thực hóa các mục tiêu Nghị quyết Đại hội XIX, tạo tiền đề vững chắc cho giai đoạn mới. Toàn tỉnh có 12/18 chỉ tiêu chủ yếu của Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh lần thứ XIX đạt và vượt kế hoạch.
5 năm qua, tốc độ tăng trưởng GRDP bình quân ước đạt 4,46%/năm. GRDP ước đạt 28.618 tỷ đồng, gấp 1,5 lần quy mô kinh tế năm 2020. GRDP bình quân đầu người đạt 50,73 triệu đồng/năm, tăng gấp 1,4 lần so với năm 2020.
Cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng tích cực, tỷ lệ che phủ rừng duy trì ở mức 55,06%; công nghiệp tăng trưởng bình quân đạt 8,87%/năm; tổng mức bán lẻ và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng 11,95%/năm; tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt trên 4,4 tỷ USD. Tổng thu ngân sách đạt 13.942 tỷ đồng, tăng bình quân 22,58%/năm, hoàn thành chỉ tiêu Nghị quyết Đại hội.
Du lịch khởi sắc, từng bước chuyển từ tiềm năng sang ngành kinh tế quan trọng của tỉnh. Di sản Công viên địa chất Non nước Cao Bằng tiếp tục được khai thác hiệu quả, khẳng định thương hiệu du lịch đặc sắc của tỉnh.
5 năm qua, tốc độ tăng trưởng GRDP bình quân ước đạt 4,46%/năm. GRDP ước đạt 28.618 tỷ đồng, gấp 1,5 lần quy mô kinh tế năm 2020. GRDP bình quân đầu người đạt 50,73 triệu đồng/năm, tăng gấp 1,4 lần so với năm 2020.
Những công trình hạ tầng quan trọng được đầu tư mạnh mẽ, đặc biệt tuyến đường bộ cao tốc Đồng Đăng (Lạng Sơn)-Trà Lĩnh (Cao Bằng) được tích cực triển khai và quyết tâm thông tuyến ngay trong năm 2025, tạo đột phá chiến lược về kết nối vùng. Đây được xem là “mạch máu” chiến lược, phá thế “ngăn sông cách núi” nhiều thập kỷ, kết nối trực tiếp Cao Bằng với mạng lưới giao thông quốc gia và quốc tế.
Các tuyến quốc lộ, đường tỉnh, liên xã được cải tạo, nâng cấp; tỷ lệ xã có đường nhựa hóa đến trung tâm đạt 99,4%. Hạ tầng cửa khẩu, du lịch và chuyển đổi số được đầu tư. Tỷ lệ thuê bao điện thoại di động sử dụng điện thoại thông minh đạt gần 86%; 1.462 Tổ chuyển đổi số cộng đồng được hình thành, tạo nền tảng cho chính quyền số, kinh tế số.
Văn hóa-xã hội có sự khởi sắc, đời sống nhân dân cải thiện rõ rệt. Toàn tỉnh có 514 cơ sở giáo dục, 194 trường đạt chuẩn quốc gia, đạt trên 133%, vượt chỉ tiêu Nghị quyết Đại hội. Giáo dục STEM, Robotics được đẩy mạnh và đạt thành tích cao ở giải quốc gia, quốc tế; giáo dục mũi nhọn có bước đột phá với 95 giải quốc gia, 4 giải quốc tế thi đấu Robotics.
Điểm sáng toàn quốc về phòng, chống dịch
Điểm nổi bật của nhiệm kỳ 2020-2025 là tỉnh kiểm soát hiệu quả dịch COVID-19, trở thành điểm sáng toàn quốc về phòng, chống dịch. Chất lượng khám, chữa bệnh được nâng cao. Tỷ lệ trạm y tế có bác sỹ đạt 81,6%; tỷ lệ xã đạt chuẩn quốc gia về y tế đạt 94,4%, vượt 19,4 điểm % mục tiêu Nghị quyết Đại hội. Tỷ lệ người dân tham gia bảo hiểm y tế đạt 98,7%.
Công tác chăm sóc người có công, công tác an sinh, phúc lợi xã hội và các chính sách dạy nghề, giải quyết việc làm được thực hiện đầy đủ, kịp thời. Đào tạo nghề cho hơn 45.700 lao động, nâng tỷ lệ lao động qua đào tạo lên 51,2%, vượt mục tiêu Nghị quyết Đại hội. Tỷ lệ hộ nghèo giảm bình quân 4,24%/năm, đạt mục tiêu Nghị quyết Đại hội; trên 19.000 hộ nghèo, cận nghèo được hỗ trợ nhà ở từ Chương trình xóa nhà tạm, nhà dột nát.
Phong trào “Dân vận khéo” lan tỏa mạnh mẽ. Các hoạt động tôn giáo diễn ra ổn định, đúng pháp luật; khối đại đoàn kết dân tộc, tôn giáo được củng cố vững chắc; không để xảy ra điểm nóng về tín ngưỡng, tôn giáo. Tổ chức thành công nhiều sự kiện chính trị, xã hội quan trọng, góp phần tăng cường quảng bá, giới thiệu tiềm năng, thế mạnh, hình ảnh quê hương và con người Cao Bằng đến bạn bè, du khách trong nước và quốc tế.
Công tác quốc phòng-an ninh được củng cố, bảo đảm giữ vững chủ quyền biên giới quốc gia, an ninh chính trị, trật tự xã hội ổn định. Xóa bỏ hoàn toàn hoạt động của tổ chức bất hợp pháp Dương Văn Mình trên địa bàn tỉnh.
Hoạt động đối ngoại ngày càng đi vào chiều sâu, góp phần khẳng định vị thế chiến lược của Cao Bằng trong hợp tác khu vực và quốc tế, đặc biệt là quan hệ hợp tác truyền thống giữa Cao Bằng và Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây (Trung Quốc).
Việc vận hành chính thức Khu cảnh quan thác Bản Giốc (Việt Nam)-Đức Thiên (Trung Quốc); nâng cấp cặp cửa khẩu Trà Lĩnh (Việt Nam)-Long Bang (Trung Quốc), Tà Lùng (Việt Nam)-Thủy Khẩu (Trung Quốc) thành cửa khẩu quốc tế là những dấu mốc quan trọng, góp phần thúc đẩy quan hệ giữa hai Đảng, hai Nhà nước phát triển ổn định, bền vững.
Công tác xây dựng Đảng và hệ thống chính trị có nhiều chuyển biến về tư duy, phương pháp lãnh đạo, phong cách, lề lối làm việc và năng lực tổ chức thực hiện. Triển khai quyết liệt, đồng bộ chủ trương sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị theo hướng tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả; thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, hướng mạnh về cơ sở, nhận được sự đồng thuận cao của cán bộ, đảng viên và nhân dân. Tỷ lệ tổ chức cơ sở đảng hoàn thành tốt nhiệm vụ hằng năm đạt trên 90%. Trong nhiệm kỳ, kết nạp 9.149 đảng viên mới, nâng tổng số đảng viên của Đảng bộ tỉnh lên 62.935 đảng viên (chiếm khoảng 11,3% dân số toàn tỉnh).
Công tác kiểm tra, giám sát, phòng, chống tham nhũng, tiêu cực được đẩy mạnh, kỷ luật Đảng nghiêm minh, “không có vùng cấm, không có ngoại lệ.” Tỷ lệ thu hồi tài sản bị thất thoát, chiếm đoạt trong các vụ án tham nhũng, kinh tế đạt gần 83%. Công tác dân vận được tăng cường, phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể, củng cố niềm tin của Nhân dân đối với Đảng.
Các phong trào thi đua yêu nước, cuộc vận động được triển khai tích cực, gắn với thực hiện nhiệm vụ chính trị, tạo sự lan tỏa trong nhân dân, góp phần tăng cường khối đoàn kết toàn dân tộc, thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội, giữ vững ổn định chính trị ở địa phương.
Những thành tựu đạt được trong nhiệm kỳ 2020-2025 khẳng định sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng bộ tỉnh và sức mạnh đại đoàn kết của nhân dân các dân tộc. Đó chính là tiền đề quan trọng để Cao Bằng bước vào giai đoạn phát triển mới với tâm thế chủ động, tư duy đổi mới mạnh mẽ và hành động quyết liệt, hiệu quả hơn, hướng tới mục tiêu phát triển nhanh, bền vững trong những năm tới.
Khơi dậy mạnh mẽ khát vọng
Bước vào nhiệm kỳ 2025-2030, Cao Bằng đứng trước thời cơ lớn nhưng cũng đối mặt với không ít khó khăn, thách thức do quy mô kinh tế nhỏ, năng lực cạnh tranh thấp, tỷ lệ hộ nghèo cao, chất lượng nguồn nhân lực còn hạn chế; tác động tiêu cực từ biến đổi khí hậu, thiên tai ngày càng khốc liệt, khó lường...
Với phương châm: “Đoàn kết-Dân chủ-Kỷ cương-Đột phá-Phát triển,” Đảng bộ tỉnh tiếp tục khơi dậy mạnh mẽ khát vọng xây dựng Cao Bằng giàu đẹp, văn minh, hạnh phúc. Từng bước triển khai xây dựng tỉnh hạnh phúc, “Xây dựng Cao Bằng hạnh phúc, con đường phát triển vì con người” và thực hiện Bộ chỉ số hạnh phúc phù hợp với điều kiện thực tiễn, hướng tới xây dựng Cao Bằng trở thành địa phương có chất lượng sống cao, văn minh và giàu bản sắc.
Tỉnh phấn đấu 12 chỉ tiêu chủ yếu gồm: Tốc độ tăng trưởng GRDP bình quân đạt 10%/năm trở lên; GRDP bình quân đầu người đến năm 2030 đạt từ 75-80 triệu đồng/người/năm. Đến năm 2030, cơ cấu GRDP: Khu vực dịch vụ và công nghiệp chiếm trên 80%, nông lâm nghiệp dưới 15%. Thu ngân sách trên địa bàn tăng bình quân 12%/năm. Vốn đầu tư thực hiện trên địa bàn tăng bình quân 11%/năm. Đến năm 2030, đóng góp của kinh tế số trong GRDP đạt tối thiểu 20%, trong đó kinh tế số nền tảng chiếm từ 7-10%. Tỷ lệ hộ nghèo đa chiều giảm bình quân trên 3%/năm. Đến năm 2030, tỷ lệ xã đạt chuẩn nông thôn mới đạt trên 35,84% (19/53 xã).
Phấn đấu đến năm 2030, giảm ít nhất 40% số điểm trường lẻ; bảo đảm trên 80% số xã có trường bán trú hoặc nội trú; 100% xã biên giới có trường phổ thông nội trú liên cấp. Xây dựng mới 01 Bệnh viện Đa khoa tuyến tỉnh quy mô 500 giường, có khả năng nâng cấp lên 1.000 giường sau năm 2030, được đầu tư đồng bộ về cơ sở hạ tầng, trang thiết bị và nguồn nhân lực. Đồng thời, giảm ít nhất 30% chi phí thanh toán dịch vụ y tế ngoài tỉnh thông qua việc nâng cao chất lượng hệ thống y tế địa phương, tăng cường niềm tin và khả năng tiếp cận dịch vụ y tế ngay tại cơ sở.
Đến năm 2030 có trên 90% xã trên địa bàn tỉnh đạt mức Chỉ số Hạnh phúc người dân (CB-HPI) từ 90 điểm trở lên, phản ánh mức sống hài lòng và bền vững, bảo đảm phát triển bao trùm về an sinh, cơ hội, văn hóa, niềm tin. (10) Tỷ lệ sử dụng dịch vụ công trực tuyến của người dân và doanh nghiệp đạt trên 90%; tỷ lệ cơ sở dữ liệu chuyên ngành kết nối, xác thực với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư qua nền tảng số đạt 100%. Chỉ số cải cách hành chính (PAR Index), chỉ số chuyển đổi số (DTI) nằm trong nhóm 25 tỉnh, thành phố trên cả nước. Tỷ lệ tổ chức đảng hoàn thành tốt nhiệm vụ hằng năm đạt 80% trở lên; kết nạp đảng viên mới hằng năm đạt từ 1.500-1.600 đảng viên.
Từ những chỉ tiêu trên, tỉnh xác định ba chương trình trọng tâm: Phát triển du lịch bền vững, phấn đấu trở thành ngành kinh tế mũi nhọn; Bảo vệ và khai thác hiệu quả kinh tế rừng, tăng cường ứng dụng khoa học công nghệ vào chế biến sâu, nâng cao giá trị gia tăng cho các sản phẩm nông-lâm nghiệp đặc hữu của tỉnh, mở rộng thị trường trong và ngoài nước; Phát triển kinh tế cửa khẩu, xây dựng mô hình cửa khẩu số, cửa khẩu thông minh nhằm nâng tầm Cao Bằng thành trung tâm giao thương kết nối Việt Nam-Trung Quốc-ASEAN.
Cùng với đó là các đột phá về: Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý và nguồn nhân lực chất lượng cao; Phát triển kết cấu hạ tầng giao thông, đô thị và môi trường; Thúc đẩy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, cải cách hành chính, xây dựng bộ máy chính quyền hiện đại, phục vụ, hướng tới “Chính quyền kiến tạo vì hạnh phúc Nhân dân.”
Để thực hiện thắng lợi các mục tiêu, nhiệm vụ phát triển kinh tế-xã hội giai đoạn 2025-2030, các cấp ủy, chính quyền tập trung thực hiện tốt một số nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm.
Tăng cường xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị; nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức đảng và đảng viên. Tăng cường vai trò nêu gương của cấp ủy, người đứng đầu. Đẩy mạnh việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh gắn với đổi mới tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị “tinh - gọn - mạnh - hiệu năng - hiệu lực - hiệu quả”; hoàn thiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Tăng cường kiểm tra, giám sát, giữ nghiêm kỷ luật, kỷ cương trong Đảng, tích cực đẩy mạnh công tác phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, lãng phí. Nâng cao hiệu quả công tác dân vận của hệ thống chính trị gắn với xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân, tạo sự đồng thuận xã hội, huy động sức dân vào phát triển kinh tế-xã hội, bảo đảm quốc phòng-an ninh.
Tập trung phát triển kinh tế nhanh và bền vững. Phát huy lợi thế kinh tế cửa khẩu, hình thành trung tâm giao thương quan trọng kết nối Việt Nam-Trung Quốc-ASEAN. Đẩy mạnh phát triển du lịch bền vững trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, khai thác hiệu quả giá trị Công viên địa chất Toàn cầu UNESCO Non nước Cao Bằng. Chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng dịch vụ-công nghiệp-nông nghiệp; phát triển nông nghiệp sạch, hữu cơ, kinh tế rừng, sản phẩm đặc hữu. Thực hiện tốt 3 chương trình trọng tâm và 3 đột phá chiến lược của tỉnh đã đề ra.
Đẩy mạnh xây dựng kết cấu hạ tầng. Hoàn thiện hệ thống kết cấu hạ tầng giao thông, với trung tâm là hai tuyến cao tốc Đồng Đăng-Trà Lĩnh, Bắc Kạn-Cao Bằng và khai thác hiệu quả các tuyến kết nối cao tốc với trung tâm tỉnh, cửa khẩu quốc tế, các khu di tích quốc gia đặc biệt và Khu cảnh quan thác Bản Giốc (Việt Nam)-Đức Thiên (Trung Quốc). Đầu tư đồng bộ hạ tầng cửa khẩu, logistics, du lịch, đô thị động lực. Tăng cường hạ tầng số, xây dựng chính quyền số, kinh tế số, xã hội số.
Với nền tảng đã được gây dựng vững chắc trong nhiệm kỳ qua, cùng khát vọng vươn lên mạnh mẽ, tinh thần đoàn kết, đổi mới và quyết tâm hành động của cả hệ thống chính trị, Cao Bằng có cơ sở để tin tưởng vào một giai đoạn phát triển bứt phá hơn, toàn diện và bền vững hơn.
Phát triển văn hóa-xã hội, nâng cao đời sống nhân dân, nâng cao chất lượng giáo dục, y tế. Xây dựng đội ngũ cán bộ có năng lực, uy tín, khát vọng cống hiến. Thực hiện hiệu quả các chương trình mục tiêu quốc gia, giảm nghèo nhanh và bền vững. Xây dựng nông thôn mới phù hợp đặc thù miền núi, biên giới. Chú trọng phát triển khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp. Tăng cường củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc; bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa các dân tộc, nâng cao hiệu quả công tác dân tộc, tôn giáo trong tình hình mới.
Giữ vững quốc phòng-an ninh, mở rộng đối ngoại. Tiếp tục củng cố nền quốc phòng toàn dân và thế trận an ninh nhân dân gắn với thế trận lòng dân vững chắc. Phát huy hiệu quả Phong trào “Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc,” bảo đảm trật tự an toàn xã hội ngay từ cơ sở, giữ vững an ninh biên giới, chủ quyền quốc gia. Triển khai đồng bộ, toàn diện các hoạt động đối ngoại của Đảng, ngoại giao Nhà nước, ngoại giao nhân dân và đối ngoại địa phương; xây dựng biên giới hòa bình, hữu nghị, hợp tác, phát triển.
Niềm tin và kỳ vọng vào chặng đường mới
Chặng đường phía trước mở ra nhiều vận hội mới khi các dư địa phát triển từng bước được đánh thức, các “nút thắt” về hạ tầng, kết nối và nguồn lực đang dần được tháo gỡ. Với nền tảng đã được gây dựng vững chắc trong nhiệm kỳ qua, cùng khát vọng vươn lên mạnh mẽ, tinh thần đoàn kết, đổi mới và quyết tâm hành động của cả hệ thống chính trị, Cao Bằng có cơ sở để tin tưởng vào một giai đoạn phát triển bứt phá hơn, toàn diện và bền vững hơn.
Không chỉ là tăng trưởng về kinh tế, đó còn là hành trình nâng cao chất lượng sống, gìn giữ bản sắc văn hóa, bảo vệ môi trường sinh thái và xây dựng một xã hội hài hòa, hạnh phúc. Từ một tỉnh miền núi còn nhiều khó khăn, Cao Bằng đang từng bước khẳng định vai trò là điểm kết nối chiến lược, là điểm đến hấp dẫn về du lịch, là không gian phát triển giàu tiềm năng của khu vực trung du và miền núi phía Bắc.
Với niềm tin, ý chí và khát vọng ấy, Cao Bằng hoàn toàn có thể kỳ vọng vươn lên mạnh mẽ, trở thành hình mẫu phát triển xanh, bền vững và bao trùm - nơi mỗi người dân đều được thụ hưởng thành quả phát triển, cùng chung tay viết tiếp một chặng đường mới đầy tự hào./.
