Sau nhiệm kỳ 2020–2025 với nhiều biến động và thách thức chưa từng có tiền lệ, Đắk Lắk vẫn duy trì được tăng trưởng, giữ vững ổn định xã hội, từng bước mở rộng không gian phát triển và củng cố nội lực.

Những kết quả đạt được không chỉ hoàn thành các mục tiêu nhiệm kỳ, mà còn tạo nền tảng quan trọng để tỉnh bước vào giai đoạn mới với khát vọng vươn lên trở thành trung tâm của vùng Tây Nguyên, phát triển nhanh và bền vững trong kỷ nguyên hội nhập và chuyển đổi số.

Vượt qua thách thức, tạo nền tảng cho giai đoạn phát triển mới

Nhiệm kỳ 2020-2025 diễn ra trong điều kiện tình hình thế giới và khu vực có nhiều biến động phức tạp, khó lường; đại dịch COVID-19 ảnh hưởng sâu rộng; chính sách kinh tế, tài chính toàn cầu thay đổi; thị trường xuất khẩu biến động mạnh; thời tiết diễn biến bất thường, thiên tai xảy ra liên tiếp.

Trong bối cảnh đó, Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân các dân tộc tỉnh Đắk Lắk đã phát huy tinh thần đoàn kết, chủ động, sáng tạo, nỗ lực vượt qua khó khăn, đạt nhiều kết quả quan trọng, toàn diện trên các lĩnh vực.

Đại hội Đảng bộ tỉnh Đắk Lắk lần thứ XVII và Đại hội Đảng bộ tỉnh Phú Yên (cũ) lần thứ XVII đều xác định rõ yêu cầu xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh; đổi mới phương thức lãnh đạo; phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc; khơi dậy khát vọng phát triển trong giai đoạn mới.

Trong suốt nhiệm kỳ, trước khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính, cả hai địa phương đã cụ thể hóa các định hướng này bằng những chương trình, kế hoạch hành động cụ thể, tạo nên những kết quả nổi bật, góp phần hình thành nền tảng quan trọng cho không gian phát triển mới sau hợp nhất.

Kinh tế duy trì tăng trưởng, cơ cấu chuyển dịch tích cực

Trong điều kiện nhiều khó khăn, nền kinh tế của hai tỉnh Đắk Lắk và Phú Yên (trước sáp nhập) vẫn duy trì được tốc độ tăng trưởng khá, quy mô kinh tế ngày càng mở rộng.

Tốc độ tăng GRDP (theo giá so sánh) giai đoạn 2021-2025 bình quân đạt khoảng 6,24%/năm, trong đó Đắk Lắk đạt 6,31%/năm; Phú Yên đạt 6,1%/năm, cao hơn mức trung bình chung cả nước.

Cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng tích cực, tăng dần tỷ trọng công nghiệp-xây dựng và dịch vụ, giảm dần tỷ trọng nông nghiệp nhưng vẫn bảo đảm vai trò trụ đỡ của nền kinh tế.

Nông nghiệp phát triển theo hướng chất lượng cao, bền vững, từng bước chuyển từ “sản xuất nông nghiệp” sang “kinh tế nông nghiệp”, nâng cao giá trị gia tăng.

Tỉnh đã triển khai hiệu quả các nghị quyết về tái cơ cấu ngành nông nghiệp, hình thành nhiều vùng sản xuất tập trung, ứng dụng công nghệ cao, phát triển nông nghiệp hữu cơ, nâng cao sức cạnh tranh của các sản phẩm chủ lực như càphê, hồ tiêu, cao su, điều, trái cây, thủy sản…

Tổng giá trị xuất khẩu của ngành nông nghiệp đạt gần 9 tỷ USD, góp phần quan trọng vào tăng trưởng chung.

Công nghiệp, hạ tầng và thu hút đầu tư tạo động lực tăng trưởng

Lĩnh vực công nghiệp-xây dựng phát triển tích cực, đặc biệt là công nghiệp chế biến, chế tạo và năng lượng tái tạo, đóng góp ngày càng lớn vào tăng trưởng kinh tế và nguồn thu ngân sách.

Hạ tầng các khu, cụm công nghiệp được quan tâm đầu tư, từng bước hoàn thiện, thu hút nhiều dự án quy mô lớn, với tỷ lệ lấp đầy bình quân đạt trên 85%.

Tỉnh đang triển khai các thủ tục đầu tư xây dựng nhiều khu công nghiệp mới, trong đó có các dự án mang tính động lực, lan tỏa cao như khu công nghiệp Phú Xuân, khu công nghiệp Hòa Tâm (giai đoạn 1), khu công nghiệp công nghệ cao Phú Yên…

Hạ tầng giao thông, đô thị được ưu tiên đầu tư từ các nghị quyết trung hạn và dài hạn, từng bước hình thành mạng lưới kết nối từ trung tâm tỉnh đến các địa phương, từ Tây Nguyên đến khu vực ven biển và các vùng kinh tế lân cận.

Các dự án trọng điểm như cao tốc Khánh Hòa-Buôn Ma Thuột, cao tốc Bắc-Nam phía Đông, đường ven biển Phú Yên, các tuyến liên kết vùng được triển khai, mở ra không gian phát triển mới.

Thương mại, dịch vụ, du lịch tiếp tục tăng trưởng ổn định; thương mại điện tử, kinh tế số được đẩy mạnh; kim ngạch xuất khẩu tăng bình quân khoảng 11,2%/năm, khẳng định năng lực hội nhập ngày càng cao của doanh nghiệp địa phương.

Văn hóa-xã hội tiến bộ, đời sống nhân dân không ngừng nâng cao

Các lĩnh vực văn hóa, giáo dục, y tế, an sinh xã hội đạt nhiều kết quả tích cực. Chất lượng giáo dục được nâng lên, tỷ lệ trường đạt chuẩn quốc gia đến năm 2025 đạt khoảng 61%. Giáo dục vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số được quan tâm đầu tư.

Mạng lưới y tế tiếp tục được củng cố, 79,86% xã đạt chuẩn quốc gia về y tế; số giường bệnh đạt gần 30 giường/1 vạn dân; tỷ lệ bao phủ bảo hiểm y tế đạt 95%. Hệ thống y tế tư nhân phát triển, góp phần giảm tải cho y tế công lập.

Chương trình giảm nghèo đạt kết quả rõ rệt, tỷ lệ hộ nghèo toàn tỉnh giảm còn khoảng 2,08%; trong đồng bào dân tộc thiểu số giảm còn khoảng 10%. Phong trào xóa nhà tạm, nhà dột nát được triển khai hiệu quả, hàng nghìn hộ dân được hỗ trợ xây dựng, sửa chữa nhà ở, ổn định cuộc sống.

Công tác bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa các dân tộc được chú trọng, gắn với phát triển kinh tế du lịch, tổ chức nhiều lễ hội, sự kiện văn hóa quy mô lớn, góp phần quảng bá hình ảnh địa phương.

Giữ vững quốc phòng, an ninh, ổn định để phát triển

Công tác xây dựng Đảng được triển khai đồng bộ, toàn diện; việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh trở thành việc làm thường xuyên.

Bộ máy được sắp xếp tinh gọn, chính quyền địa phương hai cấp vận hành ổn định; công tác kiểm tra, giám sát được thực hiện nghiêm minh; công tác dân vận có nhiều đổi mới; hoạt động của Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể ngày càng hiệu quả.

Quốc phòng, an ninh được bảo đảm; thế trận quốc phòng toàn dân, an ninh nhân dân được củng cố; lực lượng vũ trang được xây dựng theo hướng tinh gọn, mạnh, sẵn sàng chiến đấu.

Công tác tuyển quân hằng năm đạt 100% chỉ tiêu; các cuộc diễn tập được tổ chức nghiêm túc; lực lượng dự bị động viên, dân quân tự vệ được xây dựng rộng khắp. Nhờ đó, tình hình chính trị, trật tự an toàn xã hội trên địa bàn luôn ổn định, tạo môi trường thuận lợi cho phát triển kinh tế-xã hội.

Những kết quả toàn diện trong nhiệm kỳ 2020-2025 đã tạo thế và lực mới để Đắk Lắk bước vào giai đoạn phát triển với tầm nhìn dài hạn hơn, yêu cầu cao hơn.

Nhiệm kỳ 2026-2030: Tăng tốc trở thành trung tâm phát triển của vùng

Bước vào nhiệm kỳ 2026-2030, trên cơ sở những kết quả đạt được trong giai đoạn trước và trong bối cảnh không gian phát triển được mở rộng sau sắp xếp đơn vị hành chính, Đắk Lắk xác định mục tiêu phát triển nhanh và bền vững, từng bước trở thành trung tâm kinh tế, văn hóa, giáo dục, khoa học công nghệ của khu vực Tây Nguyên và duyên hải miền Trung.

Theo Báo cáo chính trị trình Đại hội Đảng bộ tỉnh nhiệm kỳ 2026-2030, tỉnh đặt mục tiêu tốc độ tăng trưởng tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) bình quân giai đoạn 2026-2030 đạt từ 10,5%/năm trở lên; đến năm 2030 GRDP bình quân đầu người đạt khoảng 153 triệu đồng/người trở lên. Tổng vốn đầu tư toàn xã hội trong 5 năm đạt trên 620.000 tỷ đồng, chiếm khoảng 35% GRDP theo giá hiện hành.

Tổng giá trị xuất khẩu trong giai đoạn 2026-2030 phấn đấu đạt trên 13.000 triệu USD, tăng bình quân 5-6%/năm. Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ đạt khoảng 1.240.000 tỷ đồng, tăng bình quân khoảng 10%/năm.

Du lịch được xác định là ngành kinh tế mũi nhọn, với mục tiêu trong 5 năm đón khoảng 43 triệu lượt khách, tổng doanh thu đạt khoảng 97.150 tỷ đồng, tăng bình quân 14,5%/năm, từng bước hình thành các sản phẩm du lịch đặc trưng, có sức cạnh tranh cao.

Thu ngân sách nhà nước trên địa bàn (không kể tiền sử dụng đất) phấn đấu tăng bình quân từ 11%/năm trở lên. Tổng số doanh nghiệp thành lập mới trong giai đoạn đạt khoảng 15.500 doanh nghiệp, tăng bình quân 13%/năm. Quy mô kinh tế số đến năm 2030 đạt khoảng 30% GRDP, tạo nền tảng cho phát triển kinh tế số, xã hội số và chính quyền số.

Trong lĩnh vực văn hóa-xã hội, Đắk Lắk đặt mục tiêu giảm tỷ lệ hộ nghèo toàn tỉnh bình quân từ 2%/năm trở lên; tỷ lệ hộ nghèo trong đồng bào dân tộc thiểu số giảm từ 3%/năm trở lên; đến năm 2030 cơ bản không còn hộ nghèo theo chuẩn nghèo đa chiều giai đoạn 2022-2025.

Tỷ lệ lao động qua đào tạo đến năm 2030 đạt trên 75%, trong đó khoảng 30% có bằng cấp, chứng chỉ; mỗi năm tạo việc làm cho hơn 56.000 lao động.

Hệ thống y tế tiếp tục được nâng cao, phấn đấu đạt 33 giường bệnh và 10,2 bác sỹ trên một vạn dân; tỷ lệ bao phủ bảo hiểm y tế đạt 96,5%.

Chương trình xây dựng nông thôn mới được tiếp tục đẩy mạnh, đến năm 2030 có 68/88 xã đạt chuẩn nông thôn mới, trong đó có 16 xã đạt chuẩn nâng cao và 8 xã đạt chuẩn nông thôn mới hiện đại.

Trong lĩnh vực môi trường, tỷ lệ che phủ rừng phấn đấu đạt trên 42%; 98% dân số đô thị được sử dụng nước sạch; 98,7% dân số nông thôn sử dụng nước hợp vệ sinh; 100% cụm công nghiệp đang hoạt động có hệ thống xử lý nước thải đạt tiêu chuẩn; tỷ lệ chất thải rắn sinh hoạt đô thị được thu gom, xử lý đạt 98%.

Tập trung thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm và các dự án động lực

Để thực hiện các mục tiêu trên, tỉnh xác định 8 nhiệm vụ trọng tâm, trong đó nhấn mạnh yêu cầu tăng cường xây dựng Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh; tiếp tục hoàn thiện tổ chức bộ máy chính quyền địa phương hai cấp, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, nâng cao chất lượng phục vụ nhân dân.

Tỉnh tập trung huy động tối đa các nguồn lực để duy trì tốc độ tăng trưởng cao trong giai đoạn 2026-2030, thông qua cải thiện môi trường đầu tư, thu hút mạnh mẽ các doanh nghiệp trong và ngoài nước, đồng thời đẩy nhanh tiến độ các dự án trọng điểm có tính lan tỏa lớn.

Các dự án động lực được xác định gồm hệ thống giao thông kết nối vùng, các khu công nghiệp, khu kinh tế, các dự án năng lượng tái tạo, các dự án chế biến sâu nông sản, các dự án du lịch chất lượng cao, các dự án phát triển đô thị, logistics và hạ tầng kỹ thuật.

Trong đó, nhiều công trình quy mô lớn được kỳ vọng tạo bước chuyển mạnh mẽ như các tuyến cao tốc kết nối Buôn Ma Thuột với duyên hải miền Trung, các khu công nghiệp mới, các dự án cảng, khu kinh tế ven biển, các trung tâm logistics, các dự án đầu tư trong lĩnh vực năng lượng, công nghiệp chế biến, chăn nuôi quy mô lớn và du lịch cao cấp.

Việc triển khai đồng bộ các dự án này không chỉ tạo động lực tăng trưởng mà còn mở rộng không gian phát triển, tăng cường liên kết vùng, nâng cao sức cạnh tranh của nền kinh tế.

Ba khâu đột phá cho giai đoạn phát triển mới

Cùng với các nhiệm vụ trọng tâm, tỉnh xác định ba khâu đột phá chiến lược.

Thứ nhất, phát triển nguồn nhân lực, nhất là nguồn nhân lực chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh và bền vững. Tỉnh tiếp tục đổi mới công tác cán bộ, xây dựng đội ngũ lãnh đạo, quản lý các cấp có bản lĩnh, tư duy đổi mới, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm, đủ năng lực dẫn dắt phát triển.

Thứ hai, thúc đẩy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trở thành động lực phát triển chủ yếu. Chuyển đổi số được triển khai đồng bộ trên cả ba trụ cột là chính quyền số, kinh tế số và xã hội số; cải cách hành chính được đẩy mạnh, tạo môi trường đầu tư thông thoáng, minh bạch, thuận lợi cho doanh nghiệp.

Thứ ba, huy động tối đa mọi nguồn lực để đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng kinh tế-xã hội đồng bộ, hiện đại. Trong đó ưu tiên phát triển hạ tầng giao thông, nhất là các tuyến cao tốc và các trục kết nối vào cao tốc; hạ tầng khu, cụm công nghiệp; hạ tầng đô thị; hạ tầng công nghệ; hệ thống logistics, tạo nền tảng cho tăng trưởng nhanh và bền vững.

Với nội lực được củng cố, không gian phát triển được mở rộng và tầm nhìn dài hạn được xác lập, Đắk Lắk đang vững vàng bước vào một chặng đường mới - chặng đường của đổi mới, hội nhập và phát triển mạnh mẽ trong kỷ nguyên vươn mình của đất nước./.