Đi qua 5 năm, Đồng Nai chuyển mình trong một nhịp điệu rất riêng vừa nhanh, vừa mạnh nhưng không mất đi sự bền bỉ của một vùng đất công nghiệp lâu đời. Những tuyến đường huyết mạch dần hoàn thiện, những khu công nghiệp mở rộng, dòng vốn đầu tư không ngừng đổ về đã làm thay đổi diện mạo của tỉnh từng ngày. Từ Biên Hòa đến các vùng ven, nhịp sống trở nên sôi động hơn, gấp gáp hơn, mang theo hơi thở của một trung tâm sản xuất lớn đang vươn mình trong vùng kinh tế trọng điểm phía Nam.
Không chỉ là sự lớn lên của hạ tầng và công nghiệp, Đồng Nai trong nhiệm kỳ 2020-2025 còn cho thấy những nỗ lực điều chỉnh để phát triển bền vững hơn. Những bài toán về môi trường, quy hoạch, chất lượng sống được đặt ra và từng bước tìm lời giải. Có những thời điểm khó khăn, khi dịch bệnh làm gián đoạn chuỗi sản xuất, khi nhịp quay kinh tế chững lại, nhưng chính trong những khoảng lặng ấy, bản lĩnh của một địa phương công nghiệp được bộc lộ rõ - linh hoạt, thích ứng và kiên cường phục hồi.
Sau sáp nhập, tỉnh Đồng Nai có diện tích hơn 12.700km2, dân số khoảng 4,2 triệu người, với nhiều tiềm năng, lợi thế về du lịch khi vừa có rừng, núi, hồ, thác, vừa có đô thị phát triển và hệ thống hạ tầng hiện đại.
Đảng bộ tỉnh Đồng Nai đã phát huy đoàn kết, bản lĩnh, nỗ lực vượt khó, tập trung lãnh đạo, chỉ đạo, đạt nhiều thành tựu quan trọng, cơ bản hoàn thành các mục tiêu, nhiệm vụ đề ra trong nhiệm kỳ 2020-2025.
Kinh tế tiếp tục tăng trưởng khá, cơ cấu kinh tế chuyển dịch đúng định hướng. Tốc độ tăng trưởng kinh tế giai đoạn 2021-2025 của tỉnh đạt 7,11%/năm. Đến năm 2025, tổng sản phẩm trên địa bàn tỉnh đạt 694.457 tỷ đồng, GRDP bình quân đầu người đạt 153,7 triệu đồng/người, tương đương khoảng 6.066 USD/người.
Tỷ trọng khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản giảm, tăng tỷ trọng khu vực công nghiệp, xây dựng và thương mại, dịch vụ. Các chính sách phát triển công nghiệp được quan tâm; phát triển các khu, cụm công nghiệp theo hướng sinh thái; thu hút đầu tư có chọn lọc, phát triển công nghiệp công nghệ cao và chế biến nông sản.
Việc xây dựng Cảng hàng không quốc tế Long Thành, các tuyến cao tốc, đường vành đai qua Đồng Nai, kết nối với Thành phố Hồ Chí Minh, vùng Đông Nam Bộ, vùng Tây Nguyên và vùng Đồng bằng sông Cửu Long giúp tạo ra động lực phát triển mới của tỉnh.
Thực hiện Nghị quyết số 24-NQ/TW ngày 07/10/2022 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế-xã hội và bảo đảm quốc phòng, an ninh vùng Đông Nam Bộ đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 đạt nhiều kết quả tích cực; liên kết vùng được tăng cường, hạ tầng chiến lược, thu hút đầu tư, phát triển công nghiệp, đô thị, dịch vụ khởi sắc, tiếp tục khẳng định vai trò động lực của tỉnh trong phát triển vùng Đông Nam Bộ. Hoàn thành Quy hoạch tỉnh thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 với tầm nhìn dài hạn.
Công tác quy hoạch, quản lý đô thị, thị trường bất động sản, xây dựng được chú trọng. Hạ tầng và hoạt động thương mại, dịch vụ logistics phát triển. Duy trì xuất siêu, kim ngạch xuất khẩu 5 năm của tỉnh đạt trên 168 tỷ USD. Du lịch và dịch vụ giải trí phát triển, từng bước trở thành ngành kinh tế quan trọng.
Sản xuất nông nghiệp phát triển, xây dựng nông thôn mới đạt kết quả vượt bậc. Cơ cấu ngành nông nghiệp chuyển dịch đúng định hướng, đẩy mạnh phát triển nông nghiệp sạch, nông nghiệp hữu cơ, nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao. Tỉnh đứng đầu cả nước về số xã đạt chuẩn nông thôn mới kiểu mẫu, đứng thứ 2 về số xã đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao.
Công tác điều hành ngân sách được thực hiện chặt chẽ; tạo lập môi trường đầu tư, kinh doanh minh bạch, bình đẳng. Tổng thu ngân sách giai đoạn 2021-2025 của tỉnh đạt hơn 378 nghìn tỷ đồng. Công tác điều hành, cân đối, phân bổ ngân sách hợp lý.
Hiệu quả trong đầu tư công được tăng cường, phát huy vai trò dẫn dắt; huy động tốt nguồn lực từ các thành phần kinh tế, tạo động lực tăng trưởng kinh tế. Giai đoạn 2021-2025 tổng vốn đầu tư phát triển toàn xã hội tỉnh Đồng Nai hơn 725 nghìn tỷ đồng. Chương trình phát triển nhà ở được tập trung chỉ đạo triển khai thực hiện. Huy động và phát huy hiệu quả các nguồn lực từ các thành phần kinh tế phục vụ cho đầu tư phát triển.
Hoạt động khoa học công nghệ và chuyển đổi số có chuyển biến tích cực, góp phần thúc đẩy đổi mới sáng tạo, nâng cao năng suất, hiệu quả và năng lực cạnh tranh của tỉnh. Tỉnh đã hoàn thành mục tiêu xây dựng chính quyền điện tử, từng bước phát triển kinh tế số, xã hội số, hình thành chính quyền số.
Bộ chỉ số phục vụ người dân, doanh nghiệp trong thực hiện trung tâm hành chính, cung cấp dịch vụ công luôn nằm trong nhóm 10 tỉnh, thành phố dẫn đầu cả nước; xếp hạng mức độ chuyển đổi số nằm trong nhóm 14 tỉnh, thành phố của cả nước.
Các lĩnh vực văn hóa, giáo dục, đào tạo, y tế, bảo đảm an sinh xã hội đạt được những kết quả quan trọng. Trong đó, mạng lưới cơ sở giáo dục và đào tạo tiếp tục được mở rộng về quy mô; chất lượng đội ngũ giáo viên được nâng lên đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục; tỷ lệ trường đạt chuẩn quốc gia của tỉnh đạt 69,78%.
Chất lượng dân số được cải thiện nhiều mặt, dân số trong độ tuổi lao động tăng, tuổi thọ trung bình đạt 76,7 tuổi. Hệ thống y tế được quan tâm đầu tư phát triển, nhất là tuyến y tế cơ sở, chất lượng chăm sóc sức khỏe nhân dân từng bước được nâng cao.
Chú trọng thực hiện đồng bộ, hiệu quả công tác an sinh xã hội, giải quyết việc làm. Hoạt động chăm lo các đối tượng là người có công, bảo trợ xã hội được quan tâm. Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững được triển khai hiệu quả, bảo đảm người nghèo được tiếp cận và thụ hưởng các dịch vụ xã hội cơ bản.
Tỉnh Đồng Nai đã sớm hoàn thành chương trình mục tiêu xóa nhà tạm, nhà dột nát với hơn 2.000 căn nhà. Chính sách hỗ trợ của Nhà nước đối với người lao động được quan tâm. Tỷ lệ bao phủ bảo hiểm y tế trên địa bàn tỉnh đạt 95%.
Đồng Nai có đường biên giới tiếp giáp với Campuchia, Khu kinh tế cửa khẩu quốc tế Hoa Lư, đặc biệt với sự hình thành đô thị Sân bay Long Thành và chuỗi đô thị cảnh quan ven sông Đồng Nai, sẽ là động lực kép thúc đẩy phát triển dịch vụ thương mại, logistics, thị trường bất động sản, tài chính, du lịch trong thời gian tới.
Khu công nghiệp Biên Hòa 1 là khu công nghiệp đầu tiên của Việt Nam, được thành lập năm 1963 dưới tên Khu kỹ nghệ Biên Hòa. Sau giai đoạn đổi mới (từ năm 1986) Khu công nghiệp Biên Hòa 1 trở thành cái nôi công nghiệp của nước ta, đóng góp lớn kinh tế Đồng Nai nói riêng và của cả nước nói chung.
Là địa phương có khu công nghiệp đầu tiên, đến nay tỉnh Đồng Nai đã trở thành một trung tâm công nghiệp hàng đầu của cả nước với 81 khu công nghiệp được quy hoạch, diện tích trên 39.000ha.
Hiện đã có 58 khu công nghiệp được thành lập, trong đó có 43 khu công nghiệp đang hoạt động, tỷ lệ lấp đầy 76%, thu hút hàng ngàn nhà đầu tư từ 51 quốc gia và vùng lãnh thổ, với tổng số vốn đầu tư trên 43 tỷ USD.
“Sau khi sắp xếp, tỉnh Đồng Nai có lợi thế về quỹ đất rộng, thuận lợi để thành lập các khu công nghiệp mới. Tỉnh đang rà soát, bổ sung mới và điều chỉnh các khu công nghiệp hoạt động theo mô hình truyền thống sang mô hình Khu công nghiệp sinh thái (EIP); khu công nghiệp chuyên ngành về hàng không vũ trụ, ôtô; các khu công nghiệp công nghệ cao như bán dẫn, trí tuệ nhân tạo; nghiên cứu phát triển các khu công nghiệp chuyên đề cho các quốc gia có số dự án có quy mô vốn lớn đầu tư tại tỉnh Đồng Nai như Singapore, Nhật, Đài Loan (Trung Quốc), Hàn Quốc…,” bà Trương Thị Hương Bình, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Giám đốc Sở Tài chính Đồng Nai, cho biết.
Cùng với đó, Đồng Nai đang đẩy mạnh triển khai 3 khu công nghiệp trọng điểm quy mô lớn, gồm: Long Đức 3 (diện tích 244ha), Bàu Cạn-Tân Hiệp (1.000 ha) và Xuân Quế-Sông Nhạn (1.000), để tạo cực tăng trưởng logistics và các ngành công nghiệp mới, kết nối với Sân bay Long Thành.
Theo Tỉnh ủy Đồng Nai, việc đưa Dự án Nhà máy phát điện Nhơn Trạch 3 và Nhơn Trạch 4 vào khai thác thương mại từ ngày 14/12/2025, sẽ tạo động lực phát triển cho Đồng Nai và vùng Đông Nam Bộ những năm tiếp theo.
Khi vận hành, hai nhà máy sẽ cung cấp nguồn điện ổn định cho các khu công nghiệp lớn ở Đồng Nai, tạo sức hút đầu tư và đóng góp đáng kể vào ngân sách và tăng trưởng GRDP của tỉnh.
Hai dự án cũng sẽ huy động hàng nghìn kỹ sư, công nhân, tạo việc làm và thúc đẩy các ngành cơ khí-điện-xây dựng, logistics, cảng biển. Đây là động lực quan trọng giúp tỉnh phát triển kinh tế-xã hội bền vững trong giai đoạn tới.
Năm 2025, tổng sản phẩm trên địa bàn của Đồng Nai đạt gần 678.000 tỷ đồng, tăng 9,63%, cao nhất từ trước tới nay; đặc biệt, lần đầu tiên tỉnh thu ngân sách đạt 101.000 tỷ đồng.
Với quy mô kinh tế và thu ngân sách như trên, năm 2025, Đồng Nai xếp thứ 4 cả nước sau Thành phố Hồ Chí Minh, Hà Nội và Hải Phòng.
Với hàng loạt dự án hạ tầng chiến lược đưa vào khai thác từ năm 2026, Đồng Nai kỳ vọng sẽ tạo động lực tăng trưởng mới cho địa phương và cả nước, trong đó Cảng Hàng không Quốc tế Long Thành sẽ là một lực đẩy quan trọng.
Theo phân tích của Tỉnh ủy Đồng Nai, đề án “Đô thị sân bay Long Thành” với quy mô 43.000ha gắn với hành lang phát triển sông Đồng Nai với tuyến đại lộ ven sông đang được triển khai sẽ là cực tăng trưởng quan trọng ở phía Nam của tỉnh.
Khu vực này hình thành trung tâm dịch vụ hàng không, logistics, thương mại quốc tế, tài chính, hội nghị và các khu đô thị hiện đại, góp phần mở rộng không gian phát triển đô thị-công nghiệp-dịch vụ, gắn kết chặt chẽ với Thành phố Hồ Chí Minh.
Cùng với đó, Đồng Nai đang triển khai đề án Khu thương mại tự do quy mô gần 7.500ha gắn với Cảng Hàng không Quốc tế Long Thành và cụm cảng biển phía Nam của tỉnh; kỳ vọng Khu thương mại tự do sẽ trở thành trung tâm logistics, phân phối quốc tế và dịch vụ thương mại-tài chính, hàng không.
“Đây sẽ là động lực quan trọng thúc đẩy phát triển công nghiệp công nghệ cao, công nghiệp hỗ trợ và tăng cường vai trò của Đồng Nai trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Khi Khu thương mại tự do đi vào hoạt động, dự kiến sẽ có tác động tích cực đến kinh tế tỉnh Đồng Nai,” Tỉnh ủy Đồng Nai cho biết đồng thời dự báo Khu thương mại tự do sẽ hình thành các ngành kinh tế mũi nhọn mới, đóng góp vào tăng trưởng GRDP của tỉnh.
Dự kiến sau khi đi vào hoạt động, Khu thương mại tự do có thể đóng góp khoảng 8-10,5% GRDP của Đồng Nai. Đồng thời, Khu thương mại tự do sẽ thu hút nguồn lực từ vốn đầu tư nước ngoài, nâng cao năng suất lao động không chỉ trong nội khu mà có tác động lan tỏa đến các ngành sản xuất, kinh doanh trên địa bàn tỉnh.
Dự kiến, đến năm 2030 sẽ thu hút khoảng 150.000 lao động chất lượng cao làm việc trong Khu thương mại tự do và đào tạo được 50.000 kỹ sư, chuyên gia công nghệ phục vụ cho các ngành trọng điểm.
Ngân sách nhà nước thu từ việc cho thuê đất Khu thương mại tự do khoảng 11,8 tỷ USD (tương đương 312.000 tỷ đồng); thu từ thuế các tổ chức hoạt động trong Khu, ước khoảng 8.000-10.000 tỷ đồng mỗi năm.
Cùng với đó, Khu kinh tế cửa khẩu Hoa Lư tiếp tục được phát triển, tạo động lực mới ở khu vực phía Bắc tỉnh Đồng Nai, thúc đẩy thương mại biên giới, dịch vụ hậu cần, chế biến nông-lâm sản, đồng thời tăng cường kết nối giao thương quốc tế qua hướng Tây-Bắc.
“Ba động lực phát triển trên sẽ cộng hưởng, tạo thành nền tảng để Đồng Nai chuyển đổi mô hình tăng trưởng từ một tỉnh công nghiệp truyền thống sang trung tâm công nghiệp công nghệ cao, logistics quốc tế, thương mại tự do và dịch vụ hàng không, góp phần đưa kinh tế-xã hội tỉnh phát triển nhanh, bền vững trong giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn đến năm 2050,” Tỉnh ủy Đồng Nai khẳng định.
Theo Kế hoạch của tỉnh triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030, với mục tiêu phấn đấu xây dựng Đồng Nai phát triển xanh, giàu mạnh, văn minh, hiện đại, đến năm 2030 đạt các tiêu chuẩn cơ bản của thành phố trực thuộc Trung ương.
Các chỉ tiêu kinh tế chủ yếu trong giai đoạn 2026-2030 là tốc độ tăng trưởng tổng sản phẩm nội địa trên địa bàn tỉnh (GRDP) bình quân hàng năm được kỳ vọng đạt mức 10-12%. Đến năm 2030, tổng sản phẩm trên địa bàn (theo giá hiện hành) phấn đấu đạt trên 1.200.000 tỷ đồng, kéo theo GRDP bình quân đầu người đạt trên 250 triệu đồng. Cơ cấu kinh tế sẽ dịch chuyển mạnh mẽ, với tỷ trọng Công nghiệp-Xây dựng chiếm 60-64%, Thương mại-Dịch vụ chiếm 25-28%, Nông, lâm nghiệp, thủy sản chỉ còn 5-7%.
Đáng chú ý, tỷ trọng kinh tế số trong GRDP được đặt mục tiêu đạt trên 30% vào năm 2030, thể hiện sự ưu tiên cho chuyển đổi số. Các chỉ tiêu khác bao gồm tốc độ tăng thu ngân sách nhà nước trên địa bàn bình quân 10-12%/năm, tổng vốn đầu tư toàn xã hội bình quân 5 năm khoảng 30-35% GRDP, và thành lập mới 36.000 doanh nghiệp trong giai đoạn 2026-2030.
Trong lĩnh vực văn hóa-xã hội, tỉnh đặt mục tiêu nâng cao chất lượng sống toàn diện cho người dân. Đến năm 2030, tuổi thọ trung bình phấn đấu đạt 77,67 tuổi, và chỉ số phát triển con người (HDI) đạt khoảng 0,78. Tỷ lệ lao động đã qua đào tạo có bằng cấp, chứng chỉ đạt 40%, với tỷ lệ thất nghiệp dưới 2%.
Đặc biệt, tỉnh đặt mục tiêu đạt 13-15 bác sỹ và 32 giường bệnh/vạn dân, bao phủ bảo hiểm y tế toàn dân, và tăng tỷ lệ tham gia bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp lên lần lượt 60% và 50%. Tỷ lệ trường mầm non, phổ thông công lập đạt chuẩn quốc gia phấn đấu đạt từ 80% trở lên. Thu nhập bình quân đầu người đặt mục tiêu 120 triệu đồng/năm. Tỉnh cũng đặt mục tiêu hoàn thành 65.000 căn nhà ở xã hội trở lên và đạt tỷ lệ đô thị hóa 55% vào năm 2030. Về môi trường, quyết tâm đạt tỷ lệ che phủ rừng 24,2%; duy trì 100% chất thải nguy hại và y tế được xử lý; và phấn đấu tỷ lệ xử lý nước thải ở các khu đô thị đạt 50% vào năm 2030.
Về quốc phòng-an ninh, hoàn thành 100% chỉ tiêu tuyển quân hàng năm và giáo dục kiến thức quốc phòng, an ninh cho 100% các đối tượng theo quy định. Mục tiêu cốt lõi là xây dựng khu vực phòng thủ vững chắc, giữ vững chủ quyền biên giới, bảo đảm an ninh quốc gia, và phấn đấu hoàn thành 100% chỉ tiêu công tác đảm bảo trật tự an toàn xã hội hằng năm, đồng thời xây dựng 50% xã, phường không có ma túy.
Đồng Nai hôm nay không chỉ là “thủ phủ công nghiệp” quen thuộc, mà đang dần định hình một diện mạo mới: hiện đại hơn, cân bằng hơn giữa tăng trưởng và chất lượng sống. Và trong dòng chảy hối hả của phát triển, vùng đất này vẫn âm thầm tích tụ nội lực, để mỗi bước đi tiếp theo không chỉ nhanh, mà còn vững./.
