Từ một tỉnh trung du miền núi với vị trí chiến lược, Phú Thọ - mảnh đất cội nguồn dân tộc - nay đã khoác lên mình tầm vóc mới sau khi hợp nhất ba tỉnh Phú Thọ, Vĩnh Phúc và Hòa Bình, trở thành một địa phương có diện tích, dân số, tiềm lực kinh tế thuộc nhóm dẫn đầu khu vực phía Bắc.
Theo ông Phạm Đại Dương - Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Phú Thọ, sự hợp nhất Phú Thọ, Vĩnh Phúc và Hòa Bình đã mở ra một không gian phát triển rộng lớn mang tính chiến lược, một nguồn lực vật chất và tinh thần to lớn cho vùng Đất Tổ.
"Kiềng ba chân" vững chãi
Với diện tích tự nhiên hơn 9.300km2 và dân số hơn 4 triệu người, Phú Thọ sau hợp nhất mang trong mình sự tổng hòa hoàn hảo: hồn cốt linh thiêng của Đất Tổ, tiềm năng to lớn của thiên nhiên hùng vĩ và vị thế của nền công nghiệp hiện đại. Cùng với đó là sự hòa quyện của văn hóa Hùng Vương hào hùng, thiêng liêng, văn hóa xứ Đoài, tín ngưỡng thờ Mẫu Tây Thiên tinh tế, sâu lắng và văn hóa Mường bản địa đậm đà bản sắc.
Sức mạnh của Phú Thọ mới được hình thành từ thế “kiềng ba chân” vững chãi, là sự cộng hưởng của những lợi thế riêng biệt nhưng bổ trợ lẫn nhau. Đó là tiềm năng to lớn về du lịch, thủy điện và kinh tế xanh từ Hòa Bình. Đó là nền tảng công nghiệp hiện đại từ Vĩnh Phúc. Và đó là vị thế văn hóa tâm linh độc tôn cùng vai trò trung tâm logistics chiến lược của Phú Thọ.
Theo Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Phú Thọ lần thứ nhất nhiệm kỳ 2025-2030, trong nhiệm kỳ 2020-2025, Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân các dân tộc tỉnh Phú Thọ đã phát huy truyền thống đoàn kết, thống nhất, quyết tâm phấn đấu, luôn bám sát, chấp hành nghiêm túc sự lãnh đạo, chỉ đạo của Trung ương Đảng, Quốc hội, Chính phủ.
Tỉnh đã xác định đúng và trúng các khâu đột phá, nhiệm vụ trọng tâm để thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIII, Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh nhiệm kỳ 2020-2025; ban hành nhiều cơ chế, chính sách phù hợp để khai thác, phát huy tiềm năng lợi thế; chủ động, sáng tạo triển khai đồng bộ, toàn diện các nhiệm vụ chính trị... nên đã đạt nhiều kết quả quan trọng trên tất cả các lĩnh vực.
Điểm nhấn quan trọng là: công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị tiếp tục được quan tâm, tạo sự chuyển biến tích cực về nhận thức và hành động của cán bộ, đảng viên cũng như kỷ luật, kỷ cương trong Đảng và trong hệ thống chính trị. Kinh tế đạt mức tăng trưởng khá, quy mô kinh tế tăng nhanh, cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng hiện đại, môi trường đầu tư kinh doanh được cải thiện, các thành phần kinh tế có bước phát triển.
Kết cấu hạ tầng được quan tâm đầu tư, diện mạo từ đô thị đến nông thôn có nhiều khởi sắc. Chất lượng giáo dục đào tạo tiếp tục được nâng lên; dịch vụ y tế và chăm sóc sức khỏe cho nhân dân được chú trọng; an sinh xã hội, phúc lợi xã hội được bảo đảm, nhiều việc làm mới được tạo ra, tỷ lệ hộ nghèo giảm nhanh. Quốc phòng, an ninh, trật tự xã hội được củng cố và giữ vững, hoạt động đối ngoại được tăng cường. Thu nhập và mức sống của nhân dân, nhất là của đồng bào các dân tộc thiểu số, đồng bào các vùng sâu, vùng xa, vùng khó khăn được nâng lên rõ rệt.
Báo cáo chính trị của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh nhiệm kỳ 2020-2025 trình Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Phú Thọ lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030 nêu rõ trong giai đoạn 2020-2025, tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân ước đạt 7,5%/năm; cao hơn giai đoạn 2016-2020 (7%/năm) và cao hơn bình quân chung của cả nước (6,3%/năm). Quy mô kinh tế tăng nhanh, năm 2024 đạt 354.600 tỷ đồng, đứng thứ 6 cả nước và dự kiến năm 2025 đạt 390.000 tỷ đồng (gấp 1,56 lần so năm 2020).
GRDP bình quân đầu người năm 2025 ước đạt 105,2 triệu đồng, tăng 1,48 lần so năm 2020. Cơ cấu kinh tế tiếp tục chuyển dịch tích cực, ước đến hết năm 2025, tỷ trọng khu vực công nghiệp, dịch vụ chiếm khoảng 86,8% và khu vực nông, lâm nghiệp, thủy sản chiếm khoảng 13,2% (tỷ trọng năm 2020 lần lượt là 82,7% và 17,3%).
Tốc độ tăng năng suất lao động bình quân 5,76%/năm. Công nghiệp duy trì tốc độ tăng trưởng cao, bình quân tăng trên 10,6%/năm, cao hơn giai đoạn 2016-2020 (9,7%/năm) và cao hơn bình quân chung của cả nước (6,3%/năm), ước tỷ trọng công nghiệp trong GRDP đạt 41,5%.
Dịch vụ phát triển ổn định, tăng trưởng bình quân ước đạt 7%/năm, cao hơn giai đoạn 2016-2020 (6,6%/năm). Giá trị xuất khẩu tăng nhanh, năm 2025 ước đạt 36,8 tỷ USD (gấp 2,2 lần so năm 2020), chiếm 8,5% giá trị xuất khẩu cả nước.
Du lịch ngày càng thu hút nhiều khách du lịch, điểm nhấn là Khu du lịch Tam Đảo trở thành khu du lịch quốc gia thứ 7 của cả nước, thị trấn Tam Đảo được vinh danh là "Thị trấn du lịch hàng đầu thế giới" và thu hút được một số dự án có quy mô lớn.
Sản xuất nông nghiệp dịch chuyển theo hướng an toàn, tập trung, nâng cao giá trị sản phẩm; tăng trưởng bình quân ước đạt 3,6%/năm. Xây dựng nông thôn mới đạt nhiều kết quả nổi bật; dự kiến hết năm 2025, có 73/133 xã đạt chuẩn nông thôn mới (đạt 54,88%), có 6/133 xã đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao, kiểu mẫu (đạt 4,5%); có 704 sản phẩm OCOP từ 3 sao trở lên.
Thu ngân sách nhà nước đạt khá, tổng thu 5 năm đạt gần 245.000 tỷ đồng (bình quân hằng năm đạt 49.000 tỷ đồng), năm 2025 đạt khoảng 52.000 tỷ đồng.
Hệ thống kết cấu hạ tầng tiếp tục được cải thiện, nhiều công trình trọng điểm được khởi công, hoàn thành; trong đó hạ tầng thông tin, truyền thông, hạ tầng số phát triển nhanh. Phát triển doanh nghiệp đạt kết quả tích cực, có 12.800 doanh nghiệp đăng ký thành lập mới, nâng số hiện có lên 37.500 doanh nghiệp, chiếm gần 4% số doanh nghiệp cả nước; phát triển thêm trên 1.000 hợp tác xã.
Thu hút đầu tư đạt kết quả khả quan, ước 5 năm thu hút được 596 dự án DDI với số vốn đăng ký trên 171.000 tỷ đồng và 230 dự án FDI với vốn đăng ký trên 3,5 tỷ USD. Huy động nguồn lực cho đầu tư tăng trưởng khá, đạt gần 599 nghìn tỷ đồng, tăng bình quân 13,6%/năm. Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI), chỉ số hài lòng của người dân (SIPAS) nhiều năm liền ở nhóm khá của cả nước. Xây dựng chính quyền điện tử, cung cấp dịch vụ công trực tuyến được quan tâm.
Hướng tới trở thành cực tăng trưởng của vùng Thủ đô
Là nơi Vua Hùng chọn đất đóng đô, nơi phát tích của dân tộc Việt Nam, “Đất Tổ” xác định phải tiên phong trong kỷ nguyên mới. Sứ mệnh của Phú Thọ sau hợp nhất là trở thành cực tăng trưởng của vùng Thủ đô, giữ vai trò trụ cột trong bảo đảm an ninh năng lượng, quốc phòng, an ninh và là cầu nối giữa vùng Thủ đô với vùng Tây Bắc, kết nối chặt chẽ với các cực tăng trưởng lớn của cả nước.
Theo Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Phú Thọ lần thứ nhất nhiệm kỳ 2025-2030, mục tiêu đến năm 2030, Phú Thọ là một trong những cực tăng trưởng của vùng Thủ đô; trở thành trung tâm phát triển công nghiệp, thương mại, logistics, du lịch, y tế, đào tạo chất lượng cao và tổ chức lễ hội văn hóa lớn gắn với cội nguồn dân tộc; trung tâm tổ chức các sự kiện quốc gia, quốc tế. Kinh tế có tốc độ tăng trưởng cao, lấy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, kinh tế tư nhân làm động lực chính.
Hệ thống kết cấu hạ tầng đồng bộ, hiện đại. Di sản văn hóa được bảo tồn và phát huy giá trị. Xã hội phát triển hài hòa, môi trường sinh thái trong lành, chất lượng cuộc sống được nâng lên toàn diện, nhân dân có thu nhập cao, văn minh, hạnh phúc. Giữ vai trò trụ cột trong bảo đảm an ninh năng lượng, quốc phòng, an ninh và kết nối vùng.
Tầm nhìn đến năm 2045, Phú Thọ là thành phố trực thuộc Trung ương; có hệ thống kết cấu hạ tầng hiện đại, xã hội phồn vinh, thịnh vượng; người dân có chất lượng cuộc sống cao, hạnh phúc; nền văn hóa tiên tiến, giàu bản sắc; môi trường sinh thái trong lành, đáng sống; quốc phòng, an ninh được giữ vững, an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội được bảo đảm.
Các chỉ tiêu chủ yếu đến năm 2030, bao gồm quy mô tổng sản phẩm (GRDP) cao gấp hơn 2 lần so với năm 2025. Tốc độ tăng trưởng GRDP theo giá so sánh của giai đoạn 2026-2030 khoảng 11-12%/năm. GRDP bình quân đầu người cao gấp hơn 2 lần so với năm 2025, đạt khoảng 220-230 triệu đồng. Đóng góp của nhân tố TFP vào tăng trưởng giai đoạn 2026-2030 khoảng 55-60%; đóng góp của kinh tế số đạt trên 30% GRDP.
Tổng vốn đầu tư thực hiện trên địa bàn trong 5 năm đạt trên 910.000 tỷ đồng. Thu ngân sách nhà nước tăng bình quân trên 10%/năm, đến năm 2030 đạt trên 85.000 tỷ đồng. Tổng số doanh nghiệp đang hoạt động trên 45.000 doanh nghiệp; tốc độ tăng trưởng bình quân khu vực kinh tế tư nhân trên 12%/năm. Chỉ số chuyển đổi số cấp tỉnh đạt từ 0,75 trở lên; tỷ lệ người dân và doanh nghiệp sử dụng dịch vụ công trực tuyến đạt trên 80%. Tỷ lệ đô thị hóa đạt 35-40%. Hoàn thành chỉ tiêu Thủ tướng Chính phủ giao theo Đề án "Đầu tư xây dựng ít nhất 1 triệu căn hộ nhà ở xã hội."
Quy mô dân số dự kiến 4,2 triệu người. Thu nhập bình quân đầu người trên 8,7 triệu đồng/tháng. Chỉ số phát triển con người (HDI) phấn đấu đạt 0,78. Chỉ số phát triển và hạnh phúc (VDHI) đạt tối thiểu 85 điểm, thuộc ngưỡng tỉnh phát triển khá cao và hạnh phúc.
Tạo nền tảng vững chắc cho giai đoạn bứt phá trong kỷ nguyên mới
Các văn kiện trình Đại hội XIV của Đảng đã xác lập những định hướng chiến lược lớn cho sự phát triển đất nước trong giai đoạn mới, mở ra chặng đường vươn mình mạnh mẽ của dân tộc. Việc quán triệt và vận dụng sáng tạo các định hướng đó vào thực tiễn đang giúp Phú Thọ tạo khí thế mới, khơi dậy khát vọng phát triển và củng cố niềm tin trong toàn xã hội.
Theo Bí thư Tỉnh ủy Phú Thọ Phạm Đại Dương, hiệu quả triển khai các quyết sách không chỉ được đo bằng tốc độ tăng trưởng hay những con số thống kê, mà quan trọng hơn là chất lượng sống và hạnh phúc của hơn 4 triệu người dân Đất Tổ.
Khẳng định Đại hội XIV của Đảng là mốc son lịch sử mở ra giai đoạn phát triển mới, Bí thư Tỉnh ủy Phú Thọ nhấn mạnh Đại hội đã đề ra 12 định hướng lớn, 6 nhiệm vụ trọng tâm và 3 đột phá chiến lược với yêu cầu xuyên suốt: lựa chọn đúng, triển khai nhanh, làm đến nơi đến chốn và đo lường bằng kết quả cụ thể.
Trên tinh thần đó, Phú Thọ tập trung cụ thể hóa các văn kiện Đại hội XIV của Đảng gắn với Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh nhiệm kỳ 2025-2030 và các nghị quyết quan trọng của Bộ Chính trị, nhất là về khoa học-công nghệ, kinh tế tư nhân, văn hóa, giáo dục, y tế và chăm sóc sức khỏe nhân dân. Việc triển khai được thực hiện có trọng tâm, trọng điểm, vừa phát huy tối đa tiềm năng, lợi thế của địa phương, vừa đóng góp thiết thực vào sự phát triển chung của cả nước.
Với phương châm “Đoàn kết-dân chủ-kỷ cương-đột phá-phát triển," lãnh đạo tỉnh xác định mục tiêu xây dựng Phú Thọ trở thành cực tăng trưởng quan trọng của vùng Thủ đô, giữ vai trò trụ cột trong bảo đảm an ninh năng lượng, quốc phòng-an ninh và là cầu nối giữa vùng Thủ đô với khu vực Tây Bắc.
Xây dựng Phú Thọ trở thành cực tăng trưởng quan trọng của vùng Thủ đô, giữ vai trò trụ cột trong bảo đảm an ninh năng lượng, quốc phòng-an ninh và là cầu nối giữa vùng Thủ đô với khu vực Tây Bắc
Để hiện thực hóa mục tiêu đó, tỉnh phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân trên nền tảng “chính trị thống nhất-kinh tế sẻ chia-xã hội gắn kết," kiên quyết khắc phục tư duy cục bộ, bảo đảm mọi quyết sách đều hướng tới lợi ích chung của nhân dân và không để ai bị bỏ lại phía sau.
Song song với phát huy nguồn lực con người và giá trị văn hóa Đất Tổ, Phú Thọ đẩy mạnh hoàn thiện thể chế theo hướng kiến tạo phát triển, chuyển từ tư duy quản lý sang tư duy phục vụ, đồng hành; xây dựng nền công vụ chuyên nghiệp, hiện đại, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm.
Cải cách thủ tục hành chính được xác định là khâu đột phá, gắn với nâng cao hiệu quả quản trị dựa trên dữ liệu và thúc đẩy chuyển đổi số toàn diện; qua đó tạo môi trường đầu tư, kinh doanh minh bạch, thuận lợi.
Tỉnh chuyển mạnh mô hình tăng trưởng từ chiều rộng sang chiều sâu, lấy khoa học-công nghệ và đổi mới sáng tạo làm động lực chủ yếu; lấy năng suất, chất lượng và hiệu quả làm thước đo. Đây là nền tảng để Phú Thọ phấn đấu đạt tốc độ tăng trưởng cao trong những năm tới, phát triển nhanh nhưng bền vững, không đánh đổi môi trường và an sinh xã hội lấy tăng trưởng kinh tế đơn thuần.
Địa phương tập trung cải cách mạnh mẽ thủ tục hành chính, xây dựng “luồng xanh” cho nhà đầu tư chiến lược; đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản trị; phát triển kinh tế số, kinh tế tri thức; đồng thời chú trọng phát triển nguồn nhân lực, bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa, thực hiện hiệu quả các chính sách an sinh xã hội.
Từ tinh thần Đại hội XIV của Đảng đến hành động đồng bộ của cả hệ thống chính trị, Phú Thọ đang từng bước hiện thực hóa mục tiêu phát triển đến năm 2030, tạo nền tảng vững chắc cho giai đoạn bứt phá trong kỷ nguyên mới - kỷ nguyên phát triển lấy nhân dân làm trung tâm, vừa là động lực vừa là mục tiêu cao nhất của mọi chính sách./.
