03/01/2026 06:00

Hòa trong khí thế, niềm tin và kỳ vọng của cả nước hướng về Đại hội XIV của Đảng, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Quảng Trị tiếp tục phát huy truyền thống đoàn kết, tinh thần tự lực, tự cường; chủ động nắm bắt thời cơ hiện thực hóa mục tiêu xây dựng Quảng Trị trở thành cực tăng trưởng mới của khu vực miền Trung, tiến tới là tỉnh phát triển khá của cả nước vào năm 2045.

Xây dựng Quảng Trị trở thành cực tăng trưởng mới trong khu vực miền Trung; phấn đấu đến năm 2045 trở thành tỉnh phát triển khá, là trung tâm năng lượng, logistics và du lịch đặc sắc của cả nước.

Sau hợp nhất, Quảng Trị bước vào một không gian phát triển mới với quy mô lớn hơn, tiềm lực mạnh hơn và cơ hội rộng mở hơn. Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh lần thứ I đã xác định mục tiêu: “Xây dựng Quảng Trị trở thành cực tăng trưởng mới trong khu vực miền Trung; phấn đấu đến năm 2045 trở thành tỉnh phát triển khá, là trung tâm năng lượng, logistics và du lịch đặc sắc của cả nước”.

Để hiện thực hóa mục tiêu đó, Đảng bộ tỉnh Quảng Trị đề ra 5 nhóm nhiệm vụ trọng tâm, 3 khâu đột phá chiến lược và 4 trụ cột phát triển. Quan điểm chỉ đạo xuyên suốt là: "Phát triển kinh tế-xã hội xanh, bền vững, toàn diện và hội nhập với 4 trụ cột: Năng lượng-Logistics-Du lịch-Nông nghiệp xanh. Lấy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm đột phá…"

Dấu ấn đậm nét trên nhiều lĩnh vực

Nhìn lại chặng đường 5 năm đã qua, tỉnh đã đạt dấu mốc ấn tượng chuyển mình về không gian phát triển, với những dấu ấn và điểm sáng nổi bật.

Trong nhiệm kỳ 2020-2025, tốc độ tăng trưởng tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) bình quân đạt 6,8%/năm, năm 2025 dự kiến tăng 8%. Hệ thống kết cấu hạ tầng kinh tế-xã hội được chú trọng đầu tư, kết nối đồng bộ, từng bước hiện đại. Vốn đầu tư thực hiện trên địa bàn giai đoạn 2021-2025 đạt gần 290.000 tỷ đồng, tăng gần 1,8 lần so với giai đoạn trước; hơn 5.400 doanh nghiệp với vốn đăng ký gần 68.000 tỷ đồng. Tổng thu ngân sách giai đoạn 2021-2025 đạt hơn 59.300 tỷ đồng.

Khu công nghiệp Nam Đông Hà, thành phố Đông Hà có diện tích hơn 98ha, đến nay đã thu hút đầu tư được khoảng 90%. (Ảnh: Vũ Sinh/TTXVN)

Cơ cấu kinh tế chuyển dịch tích cực, trong đó công nghiệp-xây dựng và dịch vụ chiếm trên 80%. Nông nghiệp tái cơ cấu mạnh mẽ theo hướng công nghệ cao, sinh thái, thích ứng biến đổi khí hậu; tỷ lệ xã đạt chuẩn nông thôn mới đạt 85%. Nhiều sản phẩm OCOP khẳng định chỗ đứng trên thị trường, góp phần nâng cao thu nhập cho người dân. Việc triển khai các chương trình mục tiêu quốc gia, đặc biệt là chương trình xây dựng nông thôn mới và giảm nghèo bền vững, đã rút ngắn khoảng cách phát triển giữa các vùng miền, củng cố niềm tin của Nhân dân với Đảng và chính quyền.

Một điểm nhấn quan trọng là sự khởi sắc của kinh tế cửa khẩu. Cửa khẩu quốc tế Lao Bảo, La Lay và Cha Lo trở thành những đầu mối giao thương quan trọng trên Hành lang kinh tế Đông-Tây, với kim ngạch xuất nhập khẩu hàng tỷ USD mỗi năm.

Trong nhiệm kỳ 2020-2025, tốc độ tăng trưởng tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) bình quân đạt 6,8%/năm, năm 2025 dự kiến tăng 8%. Hệ thống kết cấu hạ tầng kinh tế-xã hội được chú trọng đầu tư, kết nối đồng bộ, từng bước hiện đại. Vốn đầu tư thực hiện trên địa bàn giai đoạn 2021-2025 đạt gần 290.000 tỷ đồng, tăng gần 1,8 lần so với giai đoạn trước.

Hoạt động cửa khẩu không chỉ mang lại nguồn thu ngân sách mà còn thúc đẩy thương mại biên giới, dịch vụ logistics, tạo động lực lan tỏa phát triển. Đồng thời, kinh tế cửa khẩu góp phần mở rộng hợp tác trong tiểu vùng sông Mekong mở rộng, khẳng định vị trí chiến lược của tỉnh trong khu vực Bắc Trung bộ và miền Trung.

Thu hút đầu tư ghi dấu nhiều bước tiến nổi bật. Khu kinh tế Đông Nam Quảng Trị đang từng bước định hình rõ vai trò trung tâm công nghiệp-năng lượng-dịch vụ cảng biển, tập trung nhiều dự án động lực như điện khí LNG, nhiệt điện, công nghiệp hỗ trợ. Khu kinh tế Hòn La tiếp tục mở rộng, thu hút các dự án công nghiệp nặng, dịch vụ cảng biển, logistics. Khu công nghiệp Quảng Trị đang được nhiều nhà đầu tư quan tâm.

Trong nhiệm kỳ, hàng trăm dự án mới được cấp phép, với tổng vốn đăng ký hàng trăm nghìn tỷ đồng; hạ tầng các khu, cụm công nghiệp được đầu tư cơ bản đồng bộ, tạo thêm nhiều việc làm, khuyến khích phát triển công nghiệp chế biến, chế tạo.

Cùng với phát triển kinh tế, các lĩnh vực văn hóa-xã hội có nhiều tiến bộ. Tỷ lệ hộ nghèo giảm bình quân 1%/năm; tuổi thọ trung bình đạt 74 tuổi; tỷ lệ tốt nghiệp trung học phổ thông duy trì trên 98%. Công tác giáo dục, y tế, an sinh xã hội được quan tâm, đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân không ngừng cải thiện.

Quốc phòng-an ninh được củng cố vững chắc; chủ quyền biên giới, biển đảo được bảo vệ. Công tác đối ngoại mở rộng, nhất là hợp tác qua Hành lang kinh tế Đông-Tây, tạo điều kiện thuận lợi cho giao thương, thu hút đầu tư, tăng cường hợp tác quốc tế.

Du lịch tiếp tục có bước phát triển rõ rệt, từng bước trở thành ngành kinh tế mũi nhọn. Tỉnh chú trọng đầu tư hạ tầng, dịch vụ cho các địa danh lịch sử, tâm linh, sinh thái biển đảo như Thành Cổ Quảng Trị, Nghĩa trang liệt sỹ quốc gia Trường Sơn, Địa đạo Vịnh Mốc, biển Cửa Tùng, biển Cửa Việt, đảo Cồn Cỏ…

Đồng thời, tập trung khẳng định thương hiệu du lịch quốc gia và quốc tế với “vương quốc hang động” Phong Nha-Kẻ Bàng, biển Nhật Lệ, suối Bang cùng nhiều sản phẩm du lịch trải nghiệm mới. Sự gắn kết, liên thông giữa tiềm năng, lợi thế vốn có của tỉnh đã giúp du lịch phát huy thế mạnh tổng hợp, từ lịch sử, tâm linh đến biển đảo, hang động, từng bước khẳng định thương hiệu trên bản đồ du lịch trong nước và khu vực.

Một nhiệm kỳ nhìn lại, có thể thấy rõ dấu ấn trên từng chặng đường phát triển: Từ những tua bin gió vươn cao trên đại ngàn Trường Sơn đến những trụ điện gió đón gió biển Đông; từ sự sôi động của Cửa khẩu quốc tế Lao Bảo, La Lay, Cha Lo đến những khu kinh tế, khu công nghiệp đón dòng vốn đầu tư mới; từ những làng quê nông thôn mới khởi sắc đến ngành du lịch chuyển mình thành ngành kinh tế mũi nhọn.

Dự án cảng biển Mỹ Thủy có quy mô 685 ha, gồm 10 bến cảng, tổng mức đầu tư trên 14.200 tỷ đồng. (Ảnh: Tường Vi/TTXVN)

Đặc biệt, cảng nước sâu Mỹ Thủy và cảng Hòn La đang mở ra cánh cửa hướng biển, kết nối giao thương quốc tế, tạo tiền đề hình thành trung tâm logistics quan trọng của miền Trung trên tuyến Hành lang kinh tế Đông-Tây.

Những thành tựu ấy không chỉ là kết quả của sự lãnh đạo sáng tạo của Đảng bộ, chính quyền, mà còn là kết tinh sức mạnh đoàn kết, tinh thần dám nghĩ, dám làm, cùng khát vọng vươn lên của Nhân dân tỉnh nhà.

Đó là nền tảng vững chắc để Quảng Trị bước vào giai đoạn phát triển mới sau hợp nhất, giai đoạn của kinh tế xanh, kinh tế số, kinh tế tuần hoàn với mục tiêu trở thành cực tăng trưởng mới của miền Trung, một vùng đất giàu bản sắc và đầy khát vọng.

Năng lượng tái tạo - Điểm sáng trong bức tranh phát triển

Với việc thực hiện mục tiêu hình thành trung tâm năng lượng của miền Trung từng bước trở thành hiện thực, lĩnh vực năng lượng tái tạo trở thành điểm sáng trong bức tranh phát triển của tỉnh Quảng Trị.

Ở miền Tây Quảng Trị, cánh đồng điện gió trải dài từ Hướng Hiệp, Hướng Linh, Hướng Phùng, Hướng Tân, Khe Sanh đến Lao Bảo, vươn mình giữa đại ngàn Trường Sơn, đã trở thành biểu tượng mới của sức sống và khát vọng chinh phục thiên nhiên.

Trong khi đó, dọc bờ biển từ Hồng Thủy đến Hải Ninh, các dự án điện gió ven biển cũng đang phát triển mạnh mẽ, kết hợp với điện mặt trời và thủy điện, tạo nên hệ sinh thái năng lượng đa dạng, bền vững, từng bước định hình vai trò trung tâm năng lượng sạch của miền Trung.

Quảng Trị có 37 nhà máy điện năng lượng tái tạo đang vận hành cùng hệ thống điện mặt trời mái nhà, tổng công suất gần 1.500 MW cung cấp sản lượng điện hơn 3,6 tỷ kWh, tăng hơn 3,5 lần so với năm 2020, góp phần bảo đảm an ninh năng lượng và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững.

Chỉ sau bốn tháng hợp nhất, sáp nhập tỉnh, Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Trị đã quyết định chấp thuận chủ trương đầu tư đối với ba dự án điện gió quy mô lớn, gồm Nhà máy điện gió Phong Liệu mở rộng và Nhà máy điện gió Tân Hợp 1 với tổng mức đầu tư hơn 3.498 tỷ đồng.

Trong số đó, dự án Nhà máy điện gió Phong Liệu mở rộng được triển khai tại các xã Khe Sanh, Lao Bảo, Hướng Phùng, công suất phát điện 35 MW, sử dụng bảy trụ tuabin gió. Nhà máy điện gió Tân Hợp 1 tại xã Khe Sanh, công suất thiết kế 50MW với tám trụ tuabin gió.

Tiếp đó, tỉnh cũng quyết định chấp thuận chủ trương đầu tư dự án điện gió Halcom Hồng Đức với công suất 200MW, gồm 24 tuabin, tổng vốn đầu tư hơn 9.100 tỷ đồng. Dự án này được triển khai tại ba xã Sen Ngư, Tân Mỹ và Trường Phú, với thời gian hoạt động 50 năm. Hiện, các nhà đầu tư đang hoàn thiện các thủ tục pháp lý để triển khai thực hiện dự án.

Ngành công nghiệp năng lượng ở Quảng Trị đã đóng góp lớn vào nguồn thu của tỉnh, tạo nhiều việc làm cho người lao động, góp phần hình thành diện mạo mới cho nhiều vùng đất.

Cùng với các dự án tại Trung tâm Điện lực Quảng Trạch, cụm trang trại điện gió B&T, các nhà máy điện gió ở Khe Sanh, Hướng Phùng... đi vào hoạt động hiệu quả đã khẳng định những tiềm năng, thế mạnh của tỉnh và sự thành công từ quyết tâm biến những yếu tố bất lợi thành nguồn năng lượng sạch, góp phần phát triển kinh tế-xã hội của địa phương.

Việc ưu tiên phát triển ngành công nghiệp năng lượng, nhất là năng lượng tái tạo của tỉnh Quảng Trị là phù hợp Quy hoạch điện 8 và Quy hoạch điện 8 điều chỉnh khi tập trung khai thác tốt lợi thế về nắng, gió...

Đây là cơ hội để ngành công nghiệp năng lượng Quảng Trị phát triển nhanh và bền vững với mục tiêu đến năm 2030, tổng công suất các nguồn điện đạt hơn 8.000MW, tổng sản lượng điện sản xuất đạt khoảng 30 tỷ kWh, góp phần bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia và phát triển kinh tế-xã hội của tỉnh.

Hướng tới cực tăng trưởng mới của miền Trung

Quảng Trị đứng trước nhiều thời cơ và vận hội mới. Với diện tích tự nhiên khoảng 12.700km², tỉnh thuộc nhóm 10 địa phương lớn nhất cả nước.

Tỉnh có 191km bờ biển với bảy cửa biển đẹp; 409km đường biên giới với nước bạn Lào; hai sân bay, ba cảng biển, ba cửa khẩu quốc tế, bốn khu kinh tế và hệ thống giao thông đồng bộ với đầy đủ các loại hình đường bộ, đường sắt, đường thủy, đường hàng không, có dư địa rộng lớn để phát triển các ngành kinh tế trụ cột, mở rộng liên kết vùng và hội nhập quốc tế. Tỉnh có môi trường đầu tư minh bạch, chính quyền luôn đồng hành cùng doanh nghiệp.

Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Quảng Trị nhiệm kỳ 2025- 2030 ra mắt Đại hội. (Ảnh: Tá Chuyên/TTXVN)

Quán triệt sâu sắc, vận dụng sáng tạo tư tưởng chỉ đạo và các quan điểm chiến lược theo tinh thần các văn kiện trình Đại hội XIV của Đảng, căn cứ tình hình thực tiễn của đất nước và đặc điểm cụ thể của địa phương, Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Quảng Trị lần thứ nhất xác định rõ phương châm phát triển xuyên suốt. Xây dựng Đảng là then chốt. Phát triển kinh tế-xã hội theo hướng xanh, bền vững, toàn diện và hội nhập với bốn trụ cột chiến lược gồm: Năng lượng, logistics, du lịch và nông nghiệp xanh. Văn hóa và con người là nền tảng; tăng cường quốc phòng, an ninh và đẩy mạnh đối ngoại, hội nhập quốc tế là nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên. Phát huy sức mạnh khối đại đoàn kết toàn dân, khơi dậy ý chí tự lực, tự cường và khát vọng vươn lên của con người Quảng Trị, biến đó thành nguồn lực nội sinh, động lực quan trọng cho phát triển.

Quảng Trị phấn đấu đến năm 2030, trở thành tỉnh có nền tảng kinh tế năng động, tính tự chủ cao; gắn kết hiệu quả giữa kinh tế đô thị, kinh tế biển, kinh tế biên mậu, kinh tế số và nông nghiệp công nghệ cao; là địa phương có năng lực cạnh tranh khá trong khu vực Bắc Trung Bộ, đồng thời là trung tâm kết nối giao thương, logistics quan trọng trên trục hành lang kinh tế đông-tây; trở thành cực tăng trưởng mới trong khu vực miền trung.

Bí thư Tỉnh ủy Quảng Trị Lê Ngọc Quang khẳng định Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh khóa I sẽ xây dựng một tập thể đoàn kết, thống nhất ý chí và hành động, năng động, sáng tạo và có tư duy đổi mới, nhất là đổi mới phương thức lãnh đạo, chỉ đạo để sớm cụ thể hóa và tổ chức thực hiện thắng lợi các mục tiêu, chỉ tiêu, nhiệm vụ Nghị quyết Đại hội lần thứ nhất đã đề ra, phấn đấu đưa Quảng Trị trở thành cực tăng trưởng mới trong khu vực miền Trung.

Để hiện thực hóa mục tiêu đề ra, Đảng bộ tỉnh Quảng Trị tập trung thực hiện tốt năm nhiệm vụ trọng tâm, ba khâu đột phá và bốn nhóm giải pháp chủ yếu. Trước hết tiếp tục đẩy mạnh xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh; xây dựng bộ máy chính quyền địa phương hai cấp tinh gọn, hiện đại, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, vì nhân dân phục vụ.

Đưa du lịch lên vị thế ngành kinh tế mũi nhọn, định vị thương hiệu Quảng Trị trên bản đồ du lịch quốc gia và khu vực. Đẩy mạnh phát triển nông nghiệp xanh, tuần hoàn, thích ứng với biến đổi khí hậu, gắn với xây dựng nông thôn mới bền vững.

Tỉnh chú trọng phát triển khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số toàn diện; nâng cao chất lượng giáo dục-đào tạo, chăm sóc sức khỏe, phát triển văn hóa-con người; đầu tư hạ tầng kinh tế, xã hội đồng bộ, hiện đại…

Quảng Trị sẽ tập trung phát huy hiệu quả các thành phần kinh tế, cải thiện mạnh mẽ môi trường đầu tư, tạo sức hút đối với nguồn lực trong nước và nước ngoài. Lấy công nghiệp năng lượng, công nghiệp công nghệ cao, kinh tế số và logistics làm động lực tăng trưởng.

Tập trung hình thành các cực tăng trưởng gắn với Khu kinh tế Hòn La và Khu kinh tế Đông Nam Quảng Trị. Phát huy vai trò hai cảng biển nước sâu, hai cảng hàng không, các cửa khẩu quốc tế và hệ thống giao thông trục dọc, trục ngang để mở rộng không gian phát triển và kết nối liên vùng, liên quốc gia./.