Thái Nguyên có vị trí chiến lược đặc biệt quan trọng, là cửa ngõ giao lưu kinh tế giữa vùng Trung du và miền núi phía Bắc với vùng Đồng bằng sông Hồng và Thủ đô Hà Nội.

Tỉnh nằm trên các trục giao thông huyết mạch về đường bộ, đường sắt, có khả năng kết nối thuận lợi với sân bay Nội Bài và sân bay Gia Bình, tạo điều kiện liên thông với các địa phương trong khu vực, trong nước và quốc tế.

Đại hội Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030 thống nhất mục tiêu xây dựng tỉnh Thái Nguyên trở thành trung tâm công nghiệp hiện đại, có thu nhập trung bình cao trước năm 2030, phấn đấu thành tỉnh phát triển có thu nhập cao trước năm 2045.

Những kết quả quan trọng

Theo Báo cáo Chính trị trình Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030, trong nhiệm kỳ 2020-2025, Thái Nguyên đã đạt những kết quả quan trọng. Ban Chấp hành Đảng bộ hai tỉnh Thái Nguyên, Bắc Kạn và tập thể cấp ủy tỉnh Thái Nguyên (sau hợp nhất) luôn đoàn kết, nỗ lực, thực hiện nghiêm nguyên tắc tập trung dân chủ để lãnh đạo, chỉ đạo toàn diện công tác xây dựng Đảng trên các mặt chính trị, tư tưởng, tổ chức, đạo đức và cán bộ.

Kinh tế của tỉnh có bước phát triển khá, đạt được nhiều kết quả quan trọng, nổi bật, bền vững với nhiều điểm sáng. Sản xuất, kinh doanh sau đại dịch COVID-19 nhanh chóng được phục hồi và phát triển. Tăng trưởng kinh tế của tỉnh đạt bình quân 7,3% trên năm, cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng tích cực.

Tỷ trọng công nghiệp, xây dựng, dịch vụ của tỉnh tăng từ 86,5% năm 2020 lên 88,8% năm 2025; tỷ trọng nông, lâm nghiệp, thủy sản giảm từ 13,5% xuống 11,2%. Quy mô kinh tế và năng lực sản xuất của tỉnh được mở rộng. Đến năm 2025, tổng sản phẩm (GRDP) trên địa bàn tỉnh đạt 202.925 tỷ đồng, gấp 1,6 lần năm 2020; GRDP bình quân đầu người đạt 119 triệu đồng, gấp 1,5 lần so với năm 2020.

Đến nay, Thái Nguyên đã thành lập 12 khu công nghiệp, 40 cụm công nghiệp, giá trị sản xuất công nghiệp tăng bình quân 8%/năm

Ngành công nghiệp là động lực chính dẫn dắt tăng trưởng kinh tế; đến nay tỉnh đã thành lập 12 khu công nghiệp, 40 cụm công nghiệp, giá trị sản xuất công nghiệp tăng bình quân 8%/năm; đến năm 2025, giá trị sản xuất công nghiệp đạt 1,156 triệu tỷ đồng.

Sản xuất nông, lâm nghiệp chuyển dịch mạnh theo hướng hàng hóa, nâng cao chất lượng và thương hiệu sản phẩm; đến năm 2025, tỉnh Thái Nguyên có 575 sản phẩm OCOP trong đó có 10 sản phẩm đạt 5 sao, đặc biệt là giá trị cây chè và sản phẩm trà ngày càng gia tăng, đã trở thành thương hiệu của tỉnh có sức cạnh tranh cao và vươn ra thị trường thế giới; giá trị sản xuất nông, lâm nghiệp, thủy sản tăng bình quân 3,9% trên năm.

Ngành thương mại-dịch vụ phục hồi nhanh sau đại dịch COVID-19. Giá trị xuất khẩu của tỉnh luôn thuộc nhóm các địa phương dẫn đầu cả nước. Tỉnh đã thu hút được nhiều dự án để phát huy tiềm năng du lịch hồ Núi Cốc, hồ Ba Bể, khu di tích lịch sử ATK Định Hóa, ATK Chợ Đồn… Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng đến năm 2025 đạt trên 104.000 tỷ đồng, tăng bình quân 17,7% trên năm.

Thu ngân sách nhà nước năm 2025 đạt 24.735 tỷ đồng, gấp 1,7 lần so với năm 2020. Tổng vốn đầu tư toàn xã hội tăng mạnh, đạt khoảng 374.000 tỷ đồng, bình quân đạt 75.000 tỷ đồng trên năm. Các thành phần kinh tế được khuyến khích, tạo điều kiện phát triển với nhiều chính sách thuận lợi, góp phần phát triển đồng bộ các loại thị trường, tạo động lực thúc đẩy kinh tế phát triển năng động, bền vững.

Tỉnh tập trung lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện quyết liệt 3 chương trình mục tiêu quốc gia: xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số; từng bước đầu tư đồng bộ hạ tầng khu vực nông thôn và vùng đồng bào dân tộc thiểu số góp phần nâng cao đời sống của người dân và giảm nghèo bền vững, tỷ lệ hộ nghèo toàn tỉnh mỗi năm giảm bình quân 1,41%, vượt chỉ tiêu Nghị quyết Đại hội đề ra.

Hạ tầng đô thị và nông thôn được quan tâm quy hoạch và đầu tư. Chương trình phát triển đô thị đạt được nhiều kết quả tích cực. Nhiều khu đô thị, khu dân cư và nhà ở mới đã hình thành, đảm bảo mỹ quan đô thị hiện đại, đáp ứng nhu cầu nhà ở ngày càng cao của nhân dân. Hạ tầng giao thông được ưu tiên đầu tư, đặc biệt là các dự án liên kết vùng.

Trong nhiệm kỳ, tỉnh đã bố trí 14.942 tỷ đồng cho 38 dự án giao thông, tạo bước đột phá về hạ tầng, mở ra không gian phát triển mới cho các khu, cụm công nghiệp, khu đô thị, thương mại-dịch vụ và du lịch.

Hệ thống trường lớp học, nhà văn hóa, trạm y tế, trụ sở xã, chợ nông thôn, công trình cấp nước, thủy lợi, bưu chính viễn thông được đầu tư nâng cấp đáp ứng nhu cầu sinh hoạt và sản xuất của nhân dân. Mạng lưới bưu chính ngày càng được mở rộng, nâng cao chất lượng; công tác ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong cơ quan nhà nước được đẩy mạnh; các nền tảng chính quyền điện tử đã thiết lập kênh tương tác hiệu quả giữa chính quyền, người dân và doanh nghiệp.

Chất lượng giáo dục và đào tạo được nâng lên đáp ứng yêu cầu phát triển nguồn nhân lực trong giai đoạn mới. Đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý giáo dục được bảo đảm đủ về số lượng, nâng cao về chất lượng. Mạng lưới trường, lớp các cấp học, nhất là địa bàn vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số tiếp tục được quan tâm đầu tư đạt chuẩn và từng bước hiện đại hoá, tỷ lệ trường chuẩn quốc gia đạt 79,62%; tỷ lệ học sinh tốt nghiệp trung học phổ thông hằng năm bình quân đạt 98%.

Sự nghiệp y tế tiếp tục được quan tâm đầu tư, phát triển; tỉnh đã thực hiện nhiều biện pháp kiểm soát tốt đại dịch COVID-19, chủ động phòng, chống dịch bệnh, bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm; mạng lưới cơ sở y tế tiếp tục được củng cố và hoàn thiện, đến nay, chỉ tiêu số giường bệnh trên vạn dân của tỉnh Thái Nguyên đạt 49 giường bệnh trên vạn dân, chỉ tiêu số bác sỹ trên vạn dân đạt 17,2 bác sỹ trên vạn dân; 100% số xã trên địa bàn tỉnh đã đạt Tiêu chí quốc gia về y tế; tỷ lệ người dân tham gia bảo hiểm y tế hằng năm duy trì đạt từ 95% trở lên; chất lượng khám, chữa bệnh, chăm sóc sức khỏe nhân dân ngày càng được nâng cao.

Các chính sách giảm nghèo, dân tộc-tôn giáo, lao động và việc làm được thực hiện đồng bộ, hiệu quả. An sinh xã hội không ngừng được bảo đảm và nâng cao. Tỉnh đã tập trung chỉ đạo quyết liệt, thực hiện thành công việc xóa nhà tạm, nhà dột nát cho hộ nghèo, hộ cận nghèo có khó khăn về nhà ở, về đích vượt tiến độ được Trung ương giao.

Lĩnh vực văn hóa, thể thao được cấp ủy, chính quyền các cấp quan tâm chỉ đạo, tạo điều kiện thuận lợi để phát triển; tỷ lệ gia đình văn hóa, thôn, xóm, tổ dân phố, cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp đạt chuẩn văn hóa đều đạt và vượt chỉ tiêu Nghị quyết đề ra. Thể thao thành tích cao đạt nhiều kết quả nổi bật tại các giải toàn quốc và quốc tế. Công tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa vật thể và phi vật thể được chú trọng, gắn kết chặt chẽ với du lịch văn hóa, trải nghiệm cộng đồng, du lịch lịch sử, giữ gìn truyền thống cách mạng.

Công tác quốc phòng, quân sự địa phương được củng cố, tăng cường. Kết hợp chặt chẽ giữa phát triển kinh tế-xã hội với củng cố quốc phòng, an ninh, góp phần xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân gắn với thế trận an ninh nhân dân vững chắc. Lực lượng vũ trang ngày càng vững mạnh, chất lượng tổng hợp được nâng lên. Công tác tuyển chọn và gọi công dân nhập ngũ hằng năm bảo đảm chất lượng, đạt và vượt chỉ tiêu trên giao.

Công tác bảo đảm an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hội có nhiều chuyển biến tích cực. Trật tự, an toàn xã hội trên địa bàn được ổn định và giữ vững.

Đẩy mạnh công nghiệp hóa theo hướng nâng cao năng suất, giá trị gia tăng

Trong nhiệm kỳ 2025-2030, Thái Nguyên đặt ra các chỉ tiêu chủ yếu như về kinh tế, tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) theo giá hiện hành đến năm 2030 đạt 361,6 nghìn tỷ đồng.

Cơ cấu kinh tế công nghiệp, xây dựng 54,6%; dịch vụ và thuế sản phẩm trừ trợ cấp sản phẩm 36,5%; nông, lâm nghiệp, thủy sản 8,9%. Tốc độ tăng trưởng kinh tế (GRDP) theo giá so sánh bình quân từ 10,5%/năm trở lên. GRDP bình quân đầu người đến năm 2030 đạt 220 triệu đồng.

Phấn đấu giai đoạn 2026-2030, tỷ trọng giá trị tăng thêm của kinh tế số trong GRDP tỉnh Thái Nguyên đạt khoảng 35%. Tốc độ tăng thu ngân sách nhà nước (không bao gồm thu tiền sử dụng đất, thu từ xổ số kiến thiết, thuế tối thiểu toàn cầu) phấn đấu đạt bình quân từ 10%/năm trở lên. Tỷ lệ thu ngân sách Nhà nước so với GRDP đạt từ 12,5% trở lên.

Tổng vốn đầu tư thực hiện trên địa bàn giai đoạn 2026-2030 theo giá hiện hành đạt 793.300 tỷ đồng. Tỷ lệ vốn đầu tư thực hiện trên địa bàn so với GRDP giai đoạn 2026-2030 đạt 68%. Chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) tăng bình quân 12,5%/năm. Giá trị sản phẩm nông, lâm nghiệp, thủy sản tăng bình quân 4%/năm.

Đến năm 2030, tổng giá trị sản phẩm thu được từ cây chè đạt 25.000 tỷ đồng. Giá trị xuất khẩu hàng hóa trên địa bàn tăng bình quân 10%/năm; trong đó xuất khẩu địa phương tăng bình quân 10%/năm.

Về văn hóa-xã hội, dân số đến năm 2030 đạt 1.845,7 nghìn người, tốc độ tăng dân số bình quân đạt 1,52%. Đến năm 2030, tuổi thọ trung bình đạt từ 75,5 tuổi trở lên; chỉ số phát triển con người (HDI) đạt từ 0,79 trở lên; số lao động có việc làm trong nền kinh tế đạt 826 nghìn người trở lên; tỷ trọng lao động có việc làm trong nền kinh tế: nông, lâm nghiệp và thủy sản chiếm 15,73%; công nghiệp và xây dựng chiếm 43,83%; dịch vụ chiếm 40,44%; tỷ lệ lao động qua đào tạo đạt trên 75%, trong đó có bằng cấp, chứng chỉ đạt từ 38% trở lên.

Củng cố vững chắc và nâng cao kết quả phổ cập giáo dục các cấp học; trước năm 2030 hoàn thành phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ em từ 3 đến 5 tuổi và giáo dục bắt buộc hết trung học cơ sở.

Năm 2030, phấn đấu có 82% trường học đạt chuẩn quốc gia, 100% các xã đặc biệt khó khăn đều có trường phổ thông dân tộc nội trú hoặc bán trú. Tỷ lệ hộ nghèo (theo chuẩn nghèo đa chiều giai đoạn 2026-2030) duy trì mức giảm 1-1,5 điểm%/năm.

Đến năm 2030, thu nhập bình quân đầu người gấp 1,5 lần so với năm 2025, đạt trên 8 triệu đồng/tháng; phấn đấu đến năm 2030 có 95% số xã đạt chuẩn nông thôn mới; 100% tổng số hồ sơ công việc của cả tỉnh (gồm cấp tỉnh, cấp xã) được xử lý trên môi trường mạng (trừ những hồ sơ công việc thuộc phạm vi bí mật nhà nước); 100% hồ sơ thủ tục hành chính được xử lý trên mạng; hạ tầng mạng truy cập băng rộng cố định được đầu tư, nâng cấp đảm bảo 100% người sử dụng có khả năng truy nhập tốc độ trên 1Gb/s; mạng băng rộng di động 5G phủ sóng 100% dân số, hướng tới phát triển mạng di động tiên tiến thế hệ tiếp theo.

Theo ông Trịnh Xuân Trường, Bí thư Tỉnh ủy Thái Nguyên, trong bối cảnh mới của đất nước, tỉnh Thái Nguyên đang đứng trước những thời cơ thuận lợi để phát triển mạnh mẽ trên nền tảng truyền thống cách mạng, những kết quả đã đạt được về phát triển kinh tế-xã hội, quốc phòng-an ninh cùng với lợi thế về vị trí địa lý, hạ tầng và nguồn nhân lực. Thái Nguyên đặt mục tiêu chiến lược là xây dựng tỉnh trở thành trung tâm công nghiệp hiện đại, có thu nhập trung bình cao trước năm 2030.

Cụ thể hóa các mục tiêu đề ra, tỉnh Thái Nguyên tiếp tục đẩy mạnh công nghiệp hóa theo hướng nâng cao năng suất, giá trị gia tăng và sử dụng tiết kiệm tài nguyên, thân thiện môi trường; tập trung nâng cao hiệu quả công tác giải phóng mặt bằng; đầu tư đồng bộ kết cấu hạ tầng, thu hút đầu tư lấp đầy các khu công nghiệp, cụm công nghiệp.

Cùng với đó, tỉnh ưu tiên thu hút các ngành công nghiệp có lợi thế, công nghiệp phụ trợ, hỗ trợ như: điện-điện tử-bán dẫn, chế biến, cơ khí-luyện kim, chế biến nông, lâm sản, chế biến khoáng sản, ngành may mặc… đồng thời, đề xuất Trung ương sớm ban hành các đề án liên kết sản xuất điện, điện tử, cơ khí cao tại Thái Nguyên và vùng cũng như đề án liên kết doanh nghiệp nội địa và FDI nhằm nâng cao tỷ lệ nội địa hóa sản phẩm công nghiệp...

Trong giai đoạn mới, tỉnh đẩy mạnh thực hiện cải cách thủ tục hành chính, cải thiện môi trường đầu tư-kinh doanh, kịp thời giải quyết các khó khăn, vướng mắc của nhà đầu tư, nâng cao năng lực xúc tiến đầu tư; phấn đấu đến năm 2030 có trên 20.000 doanh nghiệp hoạt động trên địa bàn tỉnh.

Tỉnh đẩy nhanh tiến độ đầu tư các khu công nghiệp: Sông Công II giai đoạn 2, Phú Bình, Yên Bình 2 và Yên Bình 3, Thượng Đình, Thanh Bình II, Chợ Mới, đô thị-dịch vụ Tây Phổ Yên, Công nghệ thông tin tập trung Yên Bình.

Bên cạnh đó, Thái Nguyên triển khai các giải pháp xây dựng và phát triển chính quyền số, kinh tế số, xã hội số, thúc đẩy hoạt động sản xuất, kinh doanh theo hướng ứng dụng công nghệ số, hình thành các doanh nghiệp công nghệ số có sức cạnh tranh trên thị trường, đẩy mạnh xây dựng hạ tầng số, phát triển Thái Nguyên thành trung tâm chuyển đổi số của vùng...

Ba trụ cột chiến lược để hiện thực hóa mục tiêu

Theo ông Trịnh Xuân Trường, Bí thư Tỉnh ủy Thái Nguyên, để hiện thực hóa mục tiêu xây dựng Thái Nguyên trở thành trung tâm công nghiệp hiện đại, có thu nhập trung bình cao trước năm 2030, tỉnh xác định ba trụ cột chiến lược mang tính nền tảng và xuyên suốt.

Một là phát triển kết cấu hạ tầng đồng bộ, hiện đại. Tỉnh xác định hạ tầng kết nối là động lực cốt lõi để thu hút đầu tư và thúc đẩy sản xuất, thương mại, logistics. Thái Nguyên tập trung hoàn thiện hệ thống giao thông chiến lược kết nối với Hà Nội và các vùng kinh tế trọng điểm; đầu tư đồng bộ hạ tầng các khu, cụm công nghiệp quy mô lớn; đồng thời phát triển đô thị thông minh, dịch vụ hiện đại, tạo nền tảng cho phát triển bền vững.

Hai là thu hút đầu tư, chuyển dịch cơ cấu theo hướng công nghệ cao. Tỉnh ưu tiên thu hút đầu tư vào các ngành công nghiệp then chốt như công nghiệp chế biến, chế tạo; điện tử, cơ khí chính xác công nghệ cao; năng lượng sạch…, nhằm nâng giá trị gia tăng, nâng cao năng lực cạnh tranh và tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Cùng với đó, tỉnh đẩy mạnh cải cách hành chính, hoàn thiện các cơ chế, chính sách thu hút đầu tư; chuẩn bị tốt các điều kiện để đón dòng vốn đầu tư công nghệ cao; khuyến khích đổi mới sáng tạo và nghiên cứu, phát triển trong doanh nghiệp.

Ba là phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao. Tỉnh coi phát triển nguồn nhân lực là nền tảng quyết định cho mục tiêu công nghiệp hiện đại. Thái Nguyên chú trọng phát triển hệ thống giáo dục-đào tạo gắn với nhu cầu của doanh nghiệp; đẩy mạnh nghiên cứu ứng dụng; tăng cường liên kết với các cơ sở đào tạo, trung tâm nghiên cứu trong và ngoài nước nhằm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và thu hút nhân lực chất lượng cao.

Cùng với ba trụ cột trên, tỉnh tập trung huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực đầu tư trong và ngoài nước, đặc biệt là vốn đầu tư công, tạo động lực quan trọng để đạt mục tiêu thu nhập trung bình cao trước năm 2030.

Theo Bí thư Tỉnh ủy Thái Nguyên Trịnh Xuân Trường, xây dựng Thái Nguyên trở thành trung tâm công nghiệp hiện đại, có thu nhập trung bình cao trước năm 2030 không chỉ là mục tiêu của tỉnh, mà còn là một phần quan trọng trong chiến lược phát triển quốc gia giai đoạn mới. Đây là điều kiện để tỉnh Thái Nguyên hội nhập sâu rộng hơn vào chuỗi giá trị khu vực và toàn cầu, góp phần vào sự nghiệp xây dựng đất nước giàu mạnh, phồn vinh theo định hướng của Đảng và Nhà nước./.